อำนาจฟ้องของกรมคลังในฐานะนิติบุคคล และผลผูกพันของหนังสือรับรองที่ผู้ตายทำไว้ต่อผู้จัดการมรดก
นิติบุคคลตาม ป.พ.พ. มาตรา 72(1) และ 73 มีอำนาจฟ้องคดีที่อยู่ในขอบวัตถุประสงค์ของตนได้ และหนังสือรับรองที่ผู้ตายทำไว้โดยสละข้อต่อสู้ย่อมผูกพันผู้จัดการมรดก
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่างทั้งสอง ให้ยกฎีกาของจำเลย
ม. ได้รับพระราชทานหีบหมากทองคำเพื่อประดับเกียรติยศโดยต้องส่งคืนเมื่อถึงแก่กรรม หีบถูกเพลิงไหม้สูญไป แต่ม. ทำหนังสือรับรองจะส่งคืน ต่อมาม. ถึงแก่กรรม ผู้จัดการมรดกไม่ยอมส่งคืน
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1055/2480นางเลขาวิจารณ์ผู้จัดการมฤดก พระยามหานิเวศนานุรักษ์-ล ป.พ.พ. ม. 8, ม. 69, ม. 72 73 (1), ม. 112, ม. 850, ม. 1719, ม. 1734, ม. 1737 พ.ร.บ.เครื่องราชอิสสริยาภรณ์ พ.ร.บ.ปรับปรุง กระทรวง ทบวง กรม พ.ศ.2476 ม. 8กรมคลังเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายย่อมมีอำาจเป็นโจทก์ฟ้องคดีที่อยู่ในขอบวัตถุประสงค์ของกรมได้ข้าราชการได้รับพระราชทาน++มาทองคำสำหรับประดับเกียรติยศและต้องส่งคืนเมื่อถึงแก่กรรม หีบหมากถูกเพลิงไหม้สูญไป แต่ข้าราชการผู้นั้นทำหนังสือรับรองจะจัดทำส่งใช้คืนให้ดังนี้ เอกสารฉะบับนั้น +++ผูกพันข้าราชการผู้นั้นรวมตลอดถึงผู้จัดการมฤดกของเขาด้วย ประมวลวิธีพิจารณาแพ่ง ม. 255+++ทุนทรัพย์ที่พิพาท+++เพียง 515 บาท++ศาลอุทธรณ์พิพากษา+++ศาลขั้นต้น คู่ความ++ในข้อเท็จจริงไม่ได้ได้ความว่า ม. ได้รับพระราชทานหีบหมากทองคำเครื่องยศเพื่อรักษาไว้ประดับเกียรติยศโดยมีข้อกำหนดว่าต้องส่งคืนเมื่อถึงแก่กรรม ต่อมาเกิดเพลิงไหม้บ้าน ม. หีบหมากใบนี้ถูกเพลิงไหม้สูญไป ม.เคยมีจดหมายถึงโจทก์รับรองจะส่งหีบหมากทองคำนี้คืนแก่โจทก์ ครั้น ม. ถึงแก่กรรม จำเลยผู้จัดการมฤดกไม่ยอมส่งคืนให้โจทก์ ๆ จึงฟ้องเรียกจำเลยให้การต่อสู้หลายประการ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันให้จำเลยคืนหรือใช้ราคาหีบหมากรายนี้ให้โจทก์ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาตัดสินตามประเด็นข้อโต้เถียงว่าในเรื่องอำนาจฟ้องของโจทก์ ๆมีสิทธิฟ้องจำเลยโดยลำพังได้ เพราะเป็นนิติบุคคลตามประมวลแพ่ง ฯ ม. ๗๒ (๑) และ ๗๓ เรื่องที่ฟ้องก็อยู่ในขอบวัตถุที่ประสงค์ของกรม โจทก์ตาม ม. ๖๔ สำหรับประเด็นที่ว่าหีบใบนี้พระราชทานเป็นสิทธิเด็ดขาดหรือเพื่อเป็นเกียรติยศต้องส่งคืนภายหลังนั้นศาลล่างทั้ง ๒ พิพากษาต้องกันมาว่าพระราชทานเป็นเ