ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 137/2473

ประเด็นกฎหมาย

การละทิ้งที่ดินไม่มีหนังสือสำคัญและการขาดกรรมสิทธิ์เมื่อผู้อื่นเข้าปกครองทำประโยชน์

หลักกฎหมาย

การที่เจ้าของที่ดินไม่มีหนังสือสำคัญละทิ้งที่ดินเป็นป่า และเพียงแต่เข้าไปตัดฟืนบ้าง ไม่ถือว่าเป็นการปกครอง เมื่อผู้อื่นเข้าปกครองแผ้วถางทำประโยชน์ เจ้าของเดิมย่อมหมดสิทธิห้ามปราม

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น ให้ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทมา 30 ปี ไม่มีหนังสือสำคัญ หลังจากซื้อ 7-8 ปี เข้าเหยียบย่ำครั้งหนึ่ง แล้วไม่ได้ทำประโยชน์อีกนอกจากตัดฟืนบ้าง ที่ดินคงเป็นป่า ต่อมาจำเลยเข้าแผ้วถาง ขุดลำราง ปลูกมะพร้าว ประมาณ 30 ไร่ โจทก์จึงฟ้องห้ามและเรียกค่าเสียหาย

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 137/2473นายขาว ปอยขาวโจทก์นายเย็น ซื่อประเสริฐจำเลย ป.ที่ดิน ที่ดินปกครองที่ดินไม่มีหนังสือสำคัญเมื่อเจ้าของละทิ้งย่อมขาดกรรมสิทธิเพียงแต่เจ้าของไปตัดฟืนในที่บ้าง ไม่เรียกว่าปกครองข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่รายพิภาษโจทก์ได้ซื้อมาจาก ต.ประมาณ ๓๐ ปีแล้ว แต่ไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ เมื่อซื่อมาแล้วสัก ๗-๘ ปี โจทก์ได้เข้าเหยียบจากไว้ครั้งหนึ่ง แล้วก็ไม่ได้ทำประโยชน์อย่างใดอีก นอกจากเข้าไปตัดฟืนบ้างที่คงเปนป่าอยู่ เมื่อประมาณ ๔ ปีมานี้จำเลย เข้าแผ้วถางและขุดลำรางในที่รายพิภาษนี้ และปลูกต้นมะพร้าวไว้ด้วย รวมที่ ๆ ถางเตียนและประมาณ ๓๐ ไร่ ในคราวเดียวกันนี้โจทก์ก็เข้าขุดร่องลำรางรอบเขตร์ที่พิภาษบ้าง บัดนี้โจทก์ฟ้องขอให้ห้ามจำเลยไม่ เข้าเกี่ยวข้องในที่รายพิภาษนี้ และเรียกค่าเสียหาย ศาลเดิมตัดสินว่า โจทก์ไม่มีสิทธิพอที่จะขอให้ห้ามจำเลยได้ ให้ยกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ตัดสินกลับ ห้ามไม่ให้จำเลยเข้าเกี่ยวข้องในที่พิภาษ กับให้จำเลยใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์ ๒๐ บาท ศาลฎีกาเห็นว่า เมื่อโจทก์ไม่ได้เข้าปกครองทำประโยชน์อะไร และละทิ้งเปนป่าไว้ แม้จะปรากฏว่าโจทก์เคยตัดฟืนในที่พิภาษบ้างก็ดี ก็ไม่เรียกว่าปกครอง เพราะที่เปนป่า ผู้อื่นก็อาจเข้าตัดฟืนใช้ได้ เมื่อโจทก์ละทิ้งที่ไว้จนจำเลยเข้าปกครองแผ้วถางทำประโยชน์ดังนี้ โจทก์หามีสิทธิหวงห้ามจำเลยได้ไม่ จึงตัดสินยื่นตามศาลเดิม ให้ยกฟ้องโจทก์(ศรี-หริศ-นล)ศาลชั้นต้น - หลวง+ศาลอุทธรณ์ - พระราชนาถแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ