ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 151/2473

ประเด็นกฎหมาย

ปัญหาข้อกฎหมายว่าศาลล่างไม่รับฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาชอบหรือไม่

หลักกฎหมาย

เมื่อเจ้าทุกข์ได้ร้องทุกข์ต่ออัยยการแล้ว อัยยการมีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องคดีได้ และสุภาษิตกฎหมายที่ว่าศาลไม่ช่วยคนทำผิดด้วยกันนั้นใช้ในทางแพ่ง ไม่ใช่ทางอาญา

คำวินิจฉัย

ยกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลเดิมรับฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาต่อไปตามรูปคดี

ข้อเท็จจริงสำคัญ

เจ้าทุกข์ร้องทุกข์ต่ออัยยการว่าจำเลยเอาสีเสียดปนน้ำอ้อยมาหลอกขายว่าเป็นเนื้อยาฝิ่นแท้ เจ้าทุกข์หลงเชื่อรับซื้อไว้ ศาลล่างไม่รับฟ้องโดยอ้างว่าเป็นความผิดส่วนตัวและเจ้าทุกข์ทำผิดกฎหมายไม่มีสิทธิร้องทุกข์

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 151/2473อัยยการอุตตรดิตถ์โจทก์นายเปง วันกลาง นายเต้า ทาวิรสจำเลย ป.วิ.อ. ฟ้องความผิดส่วนตัว เมื่อเจ้าทุกข์ได้ร้องทุกข์ต่ออัยยการแล้วอัยยการมีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องคดีได้สุภาษิตกฎหมายศาลไม่ช่วยคนทำผิดด้วยกันนั้นใช้ในทางแพ่ง ไม่ใช่ทางอาญา อาญา ม.304 เอาสีเสียดมาหลอกขายต่างฝิ่น ผิดฐานฉ้อโจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานฉ้อ โดยกล่าวว่า ฉ.เจ้าทุกข์ได้มาร้องทุกข์ว่า จำเลยกับพวกได้เอาสีเสียดปนกับน้ำอ้อยมาหลอกขายให้แก่ ฉ.ว่าเป็นเนื้อยาฝิ่นแท้ ฉ.หลงเชื่อจึงรับซื้อไว้ ศาลล่างทั้ง ๒ ไม่รับฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาอ้างว่าคดีนี้เป้นความผิดส่วนตัว และเจ้าทุกข์ทำผิดกฎหมายไม่มีสิทธิจะร้องขอให้เจ้าพนักงานว่ากล่าว โจทก์ฎีกาเป็นข้อกฎหมายว่า ศาลล่างไม่รับฟ้องไว้พิจารณายังไม่ชอบ แม้เจ้าทุกข์จะได้เจตนาทำผิดกฎหมายก็ดี แต่หามีความผิดเกิดขึ้นไม่ ศาลฎีกาเห็นว่า เรื่องนี้เจ้าทุกข์ได้มอบคดีให้อัยยการว่ากล่าวโดยชอบแล้ว ไม่เหตุใดที่ศาลจะไม่รับฟ้องขอโจทก์ จึงตัดสินยกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลเดิมรับฟ้องของโจทก์ไว้พิจารณาต่อไปตามรูปคดี(หริศ-ศรี-นล)ศาลชั้นต้น - พระปรีชาวินิจฉัยศาลอุทธรณ์ - พระยา+แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ