ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 359/2467

ประเด็นกฎหมาย

ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับการแบ่งทรัพย์สินระหว่างสามีภริยาเมื่อฝ่ายหนึ่งตาย ตามกฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 72 ว่าควรนำสินเดิมของฝ่ายที่ตายมาขายแบ่งเฉลี่ยหร

หลักกฎหมาย

กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 72 ตอนกลางยอมให้เอาสินเดิมข้างที่ยังมีอยู่มากมาเฉลี่ยชดใช้สินเดิมข้างที่ขาดได้ เมื่อสามีภริยาเป็นผัวเมียกัน เมื่อข้างหนึ่งตายจะแยกทรัพย์แล้ว ขาดก็ต้องขาดด้วยกัน ได้ก็ต้องได้ด้วยกัน จึงจะได้รับผลเท่ากัน

คำวินิจฉัย

ให้เอาสินเดิมของนายป. มาขายรวมทั้งสินสมรสแล้วแบ่งเฉลี่ยตามส่วนทุนสินเดิมมากและน้อย โดยตั้งทุนสินเดิมของทั้งสองฝ่ายเป็นเกณฑ์ คือฝ่ายโจทก์ 5,200 บาท ฝ่ายผู้ตาย 9,800 บาท ให้เอาเรือกลไฟ เรือนหอ และสินสมรสที่มีอยู่มาขายได้เงินเท่าไร หักไว้เป็นค่าทำศพ 400 บาท แล้วหักใช้ทุนสินเดิมของทั้งสองฝ่าย เมื่อเงินเหลือจึงให้แบ่งเป็นสินสมรสตามศาลล่าง ส่วนเรือนหอให้แบ่งตามส่วนราคาที่ขายได้

ข้อเท็จจริงสำคัญ

นางเชย (ช.) แต่งงานกับนายป. (ป.) ต่างมีทุนสินเดิม นายป. ตายไม่มีบุตร เงินทุนทั้งสองฝ่ายหมดสิ้นไป คงมีแต่สินเดิมของนายป. กับสินสมรส ศาลล่างตัดสินให้คืนสินเดิมของนายป. ให้แก่นายร. ผู้เป็นบิดา ตามกฎหมายลักษณะมรดก บทที่ 21 แล้วให้เอาสินสมรสหักใช้ทุน เงินเหลือแบ่งเป็น 3 ส่วน ได้แก่ นางเชย 1 ส่วน เป็นของน

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 359/2467นางเชยตระกูลดิษฐโจทก์นายราชภักดีล. กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 72 ผัวเมียต่างมีทุนสินเดิน ทุนหมดไป,ผัวตาย ต้องเฉลี่ยสินเดิมของผัวมาใช้ทุนเมียช. แต่งงานกับ ป. ต่างมีทุนสินเดิม ป. ตายไม่มีบุตร์ เงินทุนทั้ง ๒ ฝ่ายหมดสิ้นไป คงมีแต่สินเดิมของ ป. กับสินสมรสบ้าง ศาลล่างตัดสินให้คืนสินเดิมของ ป. ให้ ร. ผู้เปนบิดาตามกฎหมายลักษณมรฎกบทที่ ๒๑, แล้วให้เอาสมรสหักใช้ทุน เงินเหลือจึงให้แบ่งเปน ๓ ส่วน ได้แก่ ช. ๑ ส่วน เปนของ ป. ๒ ส่วน ส่วนของ ป. เปนมรฎก แบ่ง ๓ ภาค ช. ได้ ๑ ภาค ร. ได้ ๑ ภาค และให้ ช.คืนเงินค่าเรือนหอ ๑๐๐๐ บาทให้ ร. ด้วย ช.ฎีกาว่าสินเดิมของ ป. มีมากควรเอามาขายแบ่งเฉลี่ยจึงจะชอบด้วยกฎหมายลักษณผัวเมียบทที่ ๗๒ จะเอาสินสมรสที่มีราคาเล็กน้อยมาแบ่งเฉลี่ยนั้นหาควรไม่ ศาลฎีกาเห็นว่ากฎหมายลักษณผัวเมียบทที่ ๗๒ ตอนกลางยอมให้เอาสินเดิมข้างที่ยังมีอยู่มากมาเฉลี่ยชดใช้กินเดิมข้างขาดได้ ช. ควรได้รับผลตามกฎหมายบทนี้ จึงให้เอาสินเดิมของ ป.มาขายรวมทั้งสมรสแล้วแบ่งเฉลี่ยตามส่วนทุนสินเดิมมากและน้อยเพราะเขาเปนผัวเมียกัน เมื่อข้างหนึ่งตายจะแยกทรัพย์แล้ว ขาดก็ต้องขาดด้วยกัน ได้ก็ต้องได้ด้วยกัน จึงจะได้รับผลเท่ากัน ส่วนเรือนหอนั้น ช. ออกเงิน ๒๐๐๐ บาท ป. ออกเงิน ๑๐๐๐ บาท บัดนี้ก็ทรุดโทรมลงบ้าง ราคาอาจไม่คงที่อยู่ได้ซึ่งศาลล่างบังคับให้ ช. คืนเงินเต็มทั้ง ๑๐๐๐ บาทนั้นยังไม่ชอบจะต้องแบ่งตามส่วนราคาที่ขายได้จึงตั้งทุนสินเดิมของทั้ง ๒ ฝ่ายไว้เปนเกณฑ์สำหนับแบ่งเฉลี่ย คือฝ่ายโจทย์ ๕๒๐๐ บาท ฝ่ายผู้ตาย ๙๘๐๐ บาท ให้เอาเรือกลไฟ เรือนหอ แลสินสมรสที่มีอยู่มาขายได้เงินเท่าไร หักไว้เปนค่าทำศพ ๔๐๐ บาทแล้วหักใช้ทุนสินเดิมของทั้ง ๒ ฝ่าย เมื่อเงินเหลืออยู่จึงให้