ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับการบังคับใช้คำเปรียบเทียบของอำเภอในคดีพิพาทที่ดิน
คำเปรียบเทียบของอำเภอจะถือเป็นคำบังคับไม่ได้ หากพยานเบิกความไม่แน่ชัด คำเปรียบเทียบขัดกับข้อตกลงของคู่กรณีและไม่เด็ดขาด
ศาลฎีกาตัดสินกลับศาลอุทธรณ์ ให้ขับไล่จำเลยออกจากที่พิพาท
โจทก์และจำเลยพิพาทเรื่องที่ดิน ขอให้อำเภอเปรียบเทียบ โดยตกลงอ้าง จ. เป็นพยานร่วม แต่ จ. เบิกความไม่ชัดเจนว่าที่พิพาทเป็นของใคร อำเภอวินิจฉัยให้ที่ดินเป็นของจำเลย ต่อมาโจทก์ฟ้องคดีต่อศาล ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ที่ดินเป็นของโจทก์ ศาลอุทธรณ์กลับคำพิพากษาโดยเห็นว่าคำเปรียบเทียบของอำเภอผูกพันตาม พ.ร.บ. ปกคร
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1138/2473นายอาแวกะจิโจทก์นายแวจิจำเลย ป.ที่ดิน ป.วิ.พ. พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2457 ม. 108อนุญาโตตุลาการตกลงกันสืบพะยานร่วมชั้นอำเภอ แต่พะยานเบิกความไม่แน่ชัดคำเปรียบเทียบของอำเภอขัดกับข้อตกลงของคู่กรณีและไม่เด็ดขาด จะถือเปนคำบังคับไม่ได้โจทก์จำเลยพิพาทกันเรื่องที่ดิน จึงขอให้กรมการอำเภอเปรียบเทียบ และตกลงกันอ้าง จ.พะยานร่วม ถ้า จ.เบิกว่าที่นี้เปนของฝ่ายใด ก็ให้ได้แก่ฝ่ายนั้น จ.เบิกความว่าเคยเห็น ม.พรวนดินอยู่ในที่พิพาท และ จ.เคยขอถางที่นี้ต่อบิดาจำเลยเพื่อหว่านเข้า อำเภอเห็นว่า จ.เบิกความไม่สิ้นกระแสความแต่มีน้ำหนักดีแก่ฝ่ายจำเลย จึงให้ที่นี้เปนของจำเลยและกล่าวว่าถ้าโจทก์ไม่พอใจก็ให้ไปฟ้องต่อศาลได้ ศาลเดิมตัดสินว่าที่พิพาทเปนของโจทก์ ให้ขับไล่จำเลย ศาลอุทธรณ์ตัดสินกลับว่าที่รายพิพาทได้แก่จำเลย ดังได้ตกลงย่อมกันไว้ตาม พรบ ปกครองท้องที่ พ.ศ.๒๔๕๗ ม.๑๐๘ ข้อ ๑-๓-๔-๕ ให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า คำเปรียบเทียบของอำเภอจะถือเปนคำบังคับไม่ได้ และในชั้นอำเภอ จ.ก็ไม่ได้เบิกความว่าที่พิพาทเปนของใคร มาในชั้นศาล ม.เปนพะยานโจทก์เบิกความว่าที่พิพาทเดิมเปนของบิดาโจทก์พะยานหลักฐานโจทก์น่าเชื่อว่าที่พิพาทเปนของบิดาโจทก์และได้ยกให้โจทก์จริง จึงตัดสินกลับศาลอุทธรณ์ให้ขับไล่จำเลย(นล-ศรี-หริศ)ศาลชั้นต้น - หลวงสุทธิภาศศาลอุทธรณ์ - พระยาหัสดินแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ