ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับการแปลงหนี้ใหม่และการระงับหนี้เก่า
เมื่อคู่กรณีตกลงหนี้สินกันเสร็จแล้วโดยทำสัญญาใหม่ หนี้สินที่มีแต่ก่อนย่อมระงับสิ้นไปตามหลักแปลงหนี้ใหม่
ศาลฎีกาตัดสินกลับศาลอุทธรณ์ยืนตามศาลเดิม ให้โจทก์ใช้เงินแก่จำเลยตามฟ้องแย้ง
โจทก์และจำเลยมีหนี้สินต่อกันหลายรายการ ต่อมาวันที่ 17 มกราคม พ.ศ.2470 ได้คิดบัญชีกันปรากฏว่าโจทก์เป็นหนี้จำเลย 257 บาท โจทก์ทำหนังสือยืมให้จำเลยไว้และผ่อนชำระแล้ว 15 บาท ต่อมาโจทก์กลับฟ้องจำเลยตามสัญญายืมฉบับเก่าลงวันที่ 12 ตุลาคม พ.ศ.2470 เป็นเงิน 480 บาท
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 373/2474นายแช่มโจทก์นางบางจำเลย ป.พ.พ. ม. 349 ป.วิ.พ. สัญญา สัญญาใหม่ ล้างสัญญาเก่า แปลงหนี้ใหม่ หนี้เก่าระงับ ฟ้องไม่ได้กล่าวความว่าผิดหลงโจทก์เป็นนายวงเล่นเบียหวย จำเลยเป็นลูกวง ได้ส่งเงินแก่ โจทก์และประมูลเงินมาบ้าง ต่างฝ่ายต่างทำใบเสร็จให้แก่กัน ครั้นวันที่ ๑๗ มกราคม พ.ศ.๒๔๗๐ โจทก์จำเลยคิดบัญชีกันปรากฎว่า โจทก์เป็นหนี้จำเลยอยู่ ๒๕๗ บาท โจทก์ทำหนังสือยืมให้ จำเลยไว้ และผ่อนส่งให้จำเลย ๑๕ บาทแล้ว ภายหลัง โจทก์กลับมาฟ้องจำเลยโดยนำสัญยายืมลงวันที่ ๑๒ ตุลาคม พ.ศ.๒๔๗๐ เป็นเงิน ๔๘๐ บาท จำเลยจึงฟ้องแย้งเรียกเงินตามสัญญายืม ศาลแพ่งตัดสินให้โจทก์ใช้เงินจำเลย ศาลอุทธรณ์กลับโดยฟังว่าโจทก์ไม่ได้เอาเอกสารฉะบับที่ฟ้องนี้มาหักกับใบเสร็จรับเงินของจำเลย ตัดสินให้จำเลยใช้เงินโจทก์ โดยหักจำนวนเงินที่จำเลยฟ้องแย้งเสีย ศาลฎีกาตัดสินกลับศาลอุทธรณ์ยืนตามศาลเดิม โดยเห็นว่าเมื่อ โจทก์ตกลงหนี้สินกันเสร็จแล้วแต่วันที่ ๑๗ มกราคม พ.ศ.๒๔๗๐ หนี้สินตั้งหลายอันมีแต่ก่อนต้องเป็นอันระงับสิ้นไป และฟ้องของ โจทก์ก็มมิได้กล่าวอ้างถึงความผิดหลวงอย่างใดไม่(วิชัย-พรหม-วิกรม)ศาลชั้นต้น - นายสำราญศาลอุทธรณ์ - พระยา+แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ