ปัญหาว่าในการพิจารณาคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยแก้โฉนดที่ดินเนื่องจากรุกล้ำและจำเลยต่อสู้ว่าปกครองปรปักษ์ ศาลควรวินิจฉัยข้อต่อสู้เรื่องปรปักษ์ด้วยหรือไม
การที่โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยแก้โฉนดความกินตลอดไปถึงถอนหลักเขตต์ด้วย การบังคับคดีถือเอาแต่เพียงคำที่จำเลยรับรองไว้ต่อเจ้าพนักงานเป็นประเด็นวินิจฉัยยังไม่ทำให้ระงับข้อพิพาท ไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณา จึงต้องสืบพยานตามประเด็นข้อต่อสู้ของจำเลยแล้วตัดสินใหม่
ให้ศาลล่างสืบพยานตามประเด็นข้อต่อสู้ของจำเลยแล้วตัดสินใหม่ตามรูปความ ค่าธรรมเนียมให้รวมวินิจฉัยในคราวที่ตัดสินใหม่
โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยนำโฉนดที่ดินไปให้เจ้าพนักงานแก้เขตที่ดิน เพราะจำเลยนำเจ้าพนักงานรังวัดปักเขตรุกล้ำเข้าไปในที่โจทก์ และจำเลยได้ทำใบรับรองต่อเจ้าพนักงานว่าถ้าปรากฏว่าจำเลยนำรังวัดทับที่ด้านที่เจ้าของมิได้มารับรองเขตแล้วจำเลยยอมนำโฉนดให้เจ้าพนักงานแก้ไข จำเลยปฏิเสธและต่อสู้ว่าที่ดินรายนี้จำเลยได้ปกค
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 978/2475นายเม้ง ตันสัจจาโจทก์นายหรุ่ม สังข์เจริญ นายบุญ สังข์เจริญ นายปุ่น สังข์เจริญจำเลย ป.วิ.พ. ฟ้องขอให้แก้โฉนดกินความตลอดไปถึงถอนหลักเขตต์ด้วย โจทก์ฟ้องขอให้แก้โฉนดตามที่จำเลยทำคำรับรองต่อเจ้าพนักงาน จำเลยต่อสู้อ้างอำนาจปรปักษ์ ศาลยอมสืบเรื่องปรปักษ์ได้ ค่าธรรมเนียมย้อนสำนวนให้สืบพะยานตัดสินใหม่ ค่าธรรมเนียมให้รวมวินิจฉัยในคราวตัดสินใหม่คดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยนำโฉนดที่ดินของจำเลยไปให้เจ้าพนักงานแก้เขตต์ที่ดินเสียให้ถูก เพราะจำเลยนำเจ้าพนักงานรังวัดปักเขตต์รุกล้ำเข้าไปในที่โจทก์ แลจำเลยได้ทำใบรับรองให้ไว้ต่อเจ้าพนักงานว่าถ้าปรากฎว่าจำเลยนำรังวัดทับที่ด้านที่เจ้าของมิได้มารับรองเขตต์แล้วจำเลยยอมนำโฉนดให้เจ้าพนักงานแก้ไข ฝ่ายจำเลยปฏิเสธแลต่อสู้ว่าที่ดินรายนี้จำเลยได้ปกครองปรปักษ์มา ศาลล่างทั้งสองตัดสินให้จำเลยนำโฉนดมาให้เจ้าพนักงานแก้เขตต์เสียใหม่ ส่วนประเด็ตที่จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทจำเลยปกครองปรปักษ์มานั้น เห็นว่ายังไม่ควรวินิจฉัยในชั้นนี้เพราะโจทก์มิได้ฟ้องขับไล่หรือเรียกกรรมสิทธิ์ ศาลฎีกาเห็นว่า โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยแก้โฉนดความกินตลอดไปถึงถอนหลักเขตต์ด้วย เพราะฉะนั้นที่จะบังคับคดีถือเอาแต่เพียงคำที่จำเลยรับรองไว้ต่อเจ้าพนักงานเป็นประเด็นวินิจฉัยนั้นยังหาทำให้ระงับข้อพิพาทไม่ ยังไม่ชอบด้วยวิธีพิจารณา จึงให้ศาลล่างสืบพะยานตามประเด็นข้อต่อสู้ของจำเลยแล้วตัดสินใหม่ตามรูปความ ค่าธรรมเนียมให้รวมวินิจฉัยในคราวที่ตัดสินใหม่(ศรี-นล-วิกรม)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ