ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 200/2472

ประเด็นกฎหมาย

ปัญหาข้อกฎหมายว่าตัวการยอมให้ตัวแทนลงชื่อเป็นเจ้าของช้างในตั๋วพิมพ์รูปพรรณโดยความจำเป็นบังคับ ตัวแทนจะยึดถือเอาช้างเป็นกรรมสิทธิของตนไม่ได้

หลักกฎหมาย

ตัวการยอมให้ตัวแทนลงชื่อเป็นเจ้าของช้างในตั๋วพิมพ์รูปพรรณโดยความจำเป็นบังคับ ตัวแทนจะยึดถือเอาช้างเป็นกรรมสิทธิของตนไม่ได้

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาตัดสินยืนตามศาลล่างทั้งสอง ให้จำเลยคืนช้างกับกูบแก่วัดหลักช้าง ถ้าคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา 1,810 บาท แต่จำเลยมีอำนาจหักเงินที่พระภิกษุนากยืมไปซื้อช้างซึ่งยังค้างอยู่ 250 บาทออกเสียก่อน และให้ยกฎีกาจำเลย

ข้อเท็จจริงสำคัญ

พระภิกษุนาก เจ้าอธิการวัดหลักช้าง ซื้อช้าง 2 เชือกเป็นเงิน 1,800 บาท เพื่อเป็นสมบัติของวัด แต่การซื้อขัดต่อพระวินัยและทางอำเภอขัดข้อง จึงตกลงให้นายฉิม จำเลย เป็นผู้ลงชื่อแทนในตั๋วพิมพ์รูปพรรณ และซื้อกูบ 1 หลังราคา 10 บาทมอบให้ด้วย ต่อมาโจทก์ฟ้องให้จำเลยคืนช้างกับกูบแก่วัด

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 200/2472นายขาบ เวยยาวัจกรวัดหลักช้างโจทก์นายฉิม นายสุกจำเลย ป.วิ.พ. ตัวการยอมให้ตัวแทนลงชื่อเปนเจ้าของช้างในตั๋วพิมพ์รูปพรรณโดยความจำเปนบังคับ ตัวแทนจะยึดถือเอาช้างเปนกรรมสิทธิของตนไม่ได้ชั้นศาลเดิมโจทก์ตั้งทุนทรัพย์ไว้แล้ว มาชั้นศาลอุทธรณ์จำเลยจะตั้งทุนทรัพย์เพิ่มขึ้นอีกก็ได้ได้ความว่าพระภิกษุนากเจ้าอธิการวัดหลักช้างได้ซื้อช้างจากนายเพิ่ม ๒ เชือกเปนเงิน ๑๘๐๐ บาทไว้เปนสมบัติของวัดกเพื่อใช้ลากไม้ในป่ามาซ่อมแซมวัดซึ่งชำรุดให้เรียบร้อย แต่เปนการขัดต่อพระวินัย แลทางอำเภอก็ขัดข้องด้วย พระภิกษุนากจึงตกลงให้ ฉ.จำเลยเปนผู้ลงชื่อแทนในตั๋วพิมพ์รูปพรรณ์ แลพระภิกษุนากซื้อกูบ ๑ หลังราคา ๑๐ บาทมอบให้ไว้ด้วย โจทก์ข้อให้จำเลยคืนช้างกับกูบแก่วัด ศาลเดิมตัดสินว่า เพียงแต่จำเลยลงชื่อในตั๋วพิมพ์รูปพรรณ์ในฐานะที่เปนตัวแทนเช่นนี้ยังหามีกรรมสิทธิเปนเจ้าของช้างไม่ ให้จำเลยคืนช้างกับกูบให้แก่วัดหลักช้าง ถ้าคืนไม่ได้ให้ใช้ราคา ๑๘๑๐ บาท แต่ จำเลยมีอำนาจหักเงินที่พระภิกษุนากยืมจากจำเลยไปซื้อช้างซึ่งยังค้างอยู่ ๒๕๐ บาทออกเสียก่อนได้ ศาลอุทธรณ์ตัดสินยืนตามศาลเดิม ศาลฎีกาเห็นว่า คดีนี้ในชั้นศาลอุทธรณ์จำเลยได้ตั้งทุนทรัพย์เพิ่มขึ้นเปน ๒๑๐๐ บาท จึงรับฎีกาจำเลยไว้พิจารณาแล้วตัดสินยืนตามศาลล่างทั้ง ๒ แลให้ยกฎีกาจำเลยเสีย(พรหม-พิพาก-วิชัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ