การขอให้ลงโทษฐานยักยอกหลังจากศาลพิพากษายกฟ้องในความผิดฐานฉ้อโกง ถือเป็นการเปลี่ยนฐานฟ้องและเปลี่ยนประเด็นที่ไม่อาจทำได้
เมื่อศาลพิพากษายกฟ้องเพราะรูปคดีลงฐานฉ้อโกงไม่ได้ โจทก์จะขอให้ลงโทษฐานยักยอกไม่ได้ เพราะเป็นการเปลี่ยนฐานฟ้องและเปลี่ยนประเด็นคนละอย่าง ไม่มีกฎหมายยอมให้ดำเนินการโดยวิธีนี้ เว้นแต่เป็นกรณีที่ฟ้องมีมูลและศาลได้พิจารณาไปจนเสร็จสำนวนแล้ว
พิพากษาให้ยกฎีกาโจทก์
โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานฉ้อโกงตามมาตรา 304 ศาลเดิมสอบถามโจทก์และสั่งงดสืบพยาน แล้วพิพากษายกฟ้องเพราะเห็นว่าคดีลงโทษฐานฉ้อโกงไม่ได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาว่าแม้ลงโทษฐานฉ้อโกงไม่ได้ก็อาจลงโทษฐานยักยอกได้
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 246/2477อัยยการพัทลุงโจทก์นายด้วน รักวงศ์จำเลย วิธีพิจารณาอาชญา อย่างไรเรียกว่าเป็นการเปลี่ยนฐานะฟ้องแลเปลี่ยนประเด็นฟ้องขอให้ลงโทษฐานฉ้อศาลสั่งงดสืบพะยานเพราะไม่มีเหตุผลพอที่จะลงได้ในฐาฉ้อจะขอให้ลงโทษฐานยักยอกไม่ได้ เพราะเป็นการเปลี่ยนฐานฟ้องแลเปลี่ยนประเด็นความผิดประเภทเดียวกัน คดีไม่มีมูลในฐานฉ้อโกงแล้วก็ไม่จำเป็นต้องพิจารณาว่าจะมีมูลฐานอื่นอย่างไรอีกหรือไม่ เมื่อโจทก์ไม่ได้ ขอมาในฟ้องคดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยฐานฉ้อโกงตามมาตรา ๓๐๔ ศาลเดิมสอบถามโจทก์ถึงข้อความบางข้อและสั่งงดสืบพะยานแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์เสีย โดยเห็นว่าฟ้องประกอบกับคำแถลงการณ์ของโจทก์คดีลงโทษจำเลยฐานฉ้อโกงไม่ได้ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาข้อกฎหมายว่าฟ้องของโจทก์ประกอบกับข้อที่โจทก์แถลงต่อศาลนั้น แม้จะลงโทษฐานฉ้อโกงไม่ได้ก็อาจลงฐานยักยอกได้ จึงขอให้สั่งดำเนิรการพิจารณาคดีต่อไป ศาลฎีกาเห็นว่าฟ้อง+ขอให้ลงโทษฐานฉ้อไม่ได้ขอให้ลงฐานยักยอมด้วย เมื่อศาลพิพากษายกฟ้องโดยเห็นว่ารูปคดีลงฐานฉ้อไม่ได้เช่นนี้ โจทก์จะมาขอให้ลงโทษฐานฟ้องแลเปลี่ยนประเด็นคนละอย่างไม่มีกฎหมายยอมให้ดำเนิรโดยวิธีนี้ได้ที่โจทก์ว่าอ้างฎีกาว่าฟ้องว่าขอให้ลงโทษฐานฉ้อโกง แลทางพิจารณาได้ความว่ายักยอกศาลลงโทษฐานยักยอกได้ เช่นนี้ต้องเข้าใจว่าเป็นเรื่องที่ฟ้องโจทก์มีมูลในฐานฉ้อโกงซึ่งศาลได้พิจารณาไปจนเสร็จสำนวนแล้ว แต่คดีนี้ศาลล่างเห็นว่าฟ้องไม่มีเหตุผลที่จะดำเนิรการพิจารณาและสั่งงดสืบพะยานเสีย จึงพิพากษาให้ยกฎีกาโจทก์(กฤต-พรหม-อมาตย์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่