ปัญหาว่าได้มีการไถ่ถอนการขายฝากที่ดินแล้วหรือไม่ และจำเลยต้องโอนทะเบียนไถ่ถอนและลงชื่อโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิหรือไม่
เมื่อข้อเท็จจริงฟังได้ว่ามีการไถ่ถอนกันแล้ว และคดีนี้เป็นเรื่องเจ้าพนักงานยึดโฉนดไว้เพื่อวินิจฉัยว่าจะควรแก้ทะเบียนคืนให้โจทก์สถานใดจึงจะถูกต้อง จึงไม่ใช่ข้อเถียงว่าต้องแก้ทะเบียนก่อนจึงจะฟังได้ว่าเป็นการไถ่ถอน ส่วนอายุความที่มิได้ยกขึ้นต่อสู้มาแต่ต้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัย
พิพากษาให้ยกฎีกาจำเลย
โจทก์ฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าได้มีการไถ่ถอนการขายฝากที่ดินและขอให้บังคับจำเลยโอนทะเบียนไถ่ถอนและลงชื่อโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ ศาลเดิมยกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ฟังว่าผู้รับขายฝากได้รับเงินไถ่ถอนแล้วจึงพิพากษาให้จำเลยโอนทะเบียน จำเลยฎีกาว่ายังไม่ได้มีการไถ่ถอน การขายฝากต้องแก้ทะเบียนก่อนจึงจะฟังได้ และคดีขาดอายุคว
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 283/2477นางแม้นโจทก์นายปูด แย้มยิ้ม นางแดงมะณี นางปุ๋ยมะณีจำเลย พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน ร.ศ.127 ม. 39 ขายฝาก, , ป.พ.พ. ม. 1299-1301ขายฝากได้จดทะเบียน ต่อเจ้าพนักงานแต่เวลาไถ่ถอนเจ้าพนักงานจดไว้ในสัญญาว่าได้รับเงินค่าไถ่ถอนแล้วน่าโฉนดก็ได้มีการแก้ทะเบียนแต่เจ้าพนักงานกลับ+ออกเสียเพราะเหตุที่ยังไม่ถูกระเบียบมิใช่เพราะไม่ได้มีการไถ่ถอนกันแล้ว วิธีพิจารณาแพ่ง ป.พ.พ.ม. 193 พ.ร.บ.ฎีกาอุทธรณ์ พ.ศ.2461 ม.9 อายุความซึ่งมิได้ยกขึ้นต่อสู้มาแต่ต้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยคดีนี้โจทก์ฟ้องขอให้ศาลแสดงว่าได้มีการไถ่ถอนการขายฝากตามหนังสือสัญญาขายฝากที่ดินแลขอให้บังคับจำเลยโอนทะเบียนไถ่ถอนและลงชื่อโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิต่อไป ศาลเดิมพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลอุทธรณ์ฟังว่าผู้รับขายฝากได้รับเงินไถ่ถอนไปเสร็จแล้ จึงพิพากษาให้จำเลยโอนทะเบียนการไถ่ถอนและให้ลงชื่อโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิต่อไป จำเลยฎีกาว่า (๑) ยังไม่ได้มีการไถ่ถอน (๒) การจำนำแลขายฝากที่ดินต้องได้แก้ทะเบียนแล้ว จึงจะฟังได้ว่าเป็นการไถ่ถอนตามพ.ร.บ. ออกโฉนดที่ดินจะนำพะยานมาสืบไม่ได้ แล (๓) คดีโจทก์ขาดอายุความ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าตามฎีกาข้อ ๑. ได้มีการไถ่ถอนกันแล้ว ส่วนฎีกาข้อ ๒. เป็นปัญหาสำหรับคดีซึ่งอีกฝ่ายหนึ่งยึดถือโฉนดไว้โดยยังไม่ได้แก้ทะเบียน จะนำพะยานบุคคลมาสืบหักล้างไม่ได้ แต่คดีนี้เป็นเรื่องเจ้าพนักงานยึดโฉนดไว้เพื่อวินิจฉัยว่าจะควรแก้ทะเบียนคืนให้โจทก์สถานใดจึงจะถูกต้อง จึงไม่ใช่ข้อเถียงสำหรับคดีนี้ ส่วนกำหนดอายุความจำเลยมิได้ยกขึ้นต่อสู้มาแต่ต้น จึงพิพากษาให้ยกฎีกาจำเลย(อมาตย์-มนธา-พลางกูร)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแ