สัญญาจะซื้อจะขายที่ดินและเรือน โดยผู้ซื้อเช่าทรัพย์ก่อนชำระราคาครบ ถ้าผู้ซื้อผิดสัญญาเช่า ผู้ขายเรียกทรัพย์คืนได้หรือไม่ และการครอบครองตามสัญญาเช่าถือ
การส่งมอบทรัพย์ให้ผู้ซื้อในฐานะเช่า ไม่ใช่การส่งมอบตามสัญญาจะซื้อจะขาย ดังนั้นเมื่อผู้ซื้อผิดสัญญาเช่า ผู้ขายเรียกทรัพย์คืนได้เฉพาะในส่วนของสัญญาเช่า การผิดสัญญาเช่าไม่กระทบต่อสิทธิตามสัญญาจะซื้อจะขาย และการครอบครองโดยอาศัยสัญญาเช่าไม่ถือเป็นการครอบครองปรปักษ์
พิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเช่าแก่โจทก์และให้ขับไล่จำเลย เพราะจำเลยผิดสัญญาเช่า แต่โดยที่จำเลยไม่ผิดสัญญาจะซื้อขาย คำพิพากษาจึงไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิของโจทก์และจำเลยตามสัญญาจะซื้อจะขาย
จำเลยทำสัญญาจะซื้อเรือนของโจทก์ในราคา 560 บาท วางมัดจำ 286 บาท และตกลงเสียค่าเช่าเดือนละ 4 บาทก่อนชำระราคาส่วนที่เหลือ ต่อมาจำเลยค้างชำระค่าเช่า 224 บาท โจทก์ฟ้องเรียกค่าเช่าที่ค้าง ขอริบมัดจำและเลิกสัญญาจะซื้อจะขาย จำเลยต่อสู้ว่าชำระราคาครบถ้วนแล้วและครอบครองเรือนในฐานะเจ้าของมา 11-12 ปี
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 69/2479นายแดงโจทก์นายมหาสวนจำเลย ป.ที่ดิน ป.วิ.พ. สัญญาจะซื้อจะขายเรือนถ้าหาว่าได้มีการวางมัดจำชำระหนี้ไว้บางส่วนแล้วก็สมบูรณ์ใช้บังคับได้ตามกฎหมาย ทำสัญญาจะซื้อขาย แล้วผู้ซื้อเช่าทรัพย์นั้นไป เมื่อผิดสัญญาเขา ผู้ขายเรียกทรัพย์คืนได้(เพราะมอบทรัพย์ให้ในฐานเช่า ไม่ใช่ฐานซื้อขาย) การปกครองโดยอาศัยสัญญาเช่า ไม่เรียกว่าปกครองโดยปรปักษ์ ทำสัญญาจะซื้อจะขายไว้ แล้ว ผู้ซื้อเช่าทรัพย์นั้นทำผิดสัญญาเช่า คงบังคับกันได้แต่ฉะเพาะกรณีที่ผิดสัญญาเช่าเท่านั้น หาเป็นการกระทบกระเทือนถึงสิทธิของคู่สัญญาที่มีต่อกันตามสัญญาจะซื้อจะขายไม่คดีนี้ได้ความว่าจำเลยทำสัญญาจะซื้อเรือนของโจทก์เป็นเงิน ๕๖๐ บาท โดยได้วางเงินมัดจำไว้ ๒๘๖ บาท แลตกลงว่าระหว่างที่จำเลยยังมิได้ชำระเงินที่เหลือจำเลยยอมเสียค่าเช่าให้โจทก์เดือนละ ๔ บาท แต่ตามสัญญาไม่ปรากฎว่าจำเลยต้องชำระเงินที่เหลือนั้นเมื่อใด จำเลยค้างชำระค่าเช่า ๒๒๔ บาท บัดนี้โจทก์ฟ้องเรียกเงินค่าเช่า ๒๒๔ บาท บัดนี้โจทก์ฟ้องเรียกเงินค่าเช่าที่ค้าง ขอริบเงินมัดจำ แลเลิกสัญญาจะซื้อจะขาย จำเลยต่อสู้ว่าไม่ได้เช่าจากโจทก์โดยได้ชำระเงินที่ค้างเสร็จสิ้นไปแล้ว แลจำเลยได้ครอบครองเรือนรายนี้ในฐานเป็นเจ้าของมา ๑๑-๑๒ ปีแล้ว ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยไม่มีหลักฐานอย่างใดมาแสดงโดยชอบด้วยกฎหมาย ถ้าหากจำเลยได้ชำระราคาเสร็จสิ้นไปแล้ว จำเลยคงจะจัดให้โจทก์โอนกรรมสิทธิต่อหอทะเบียนถูกต้องตามกฎหมาย แลการที่จำเลยไปอยู่ในเรือนรายนี้แลตกลงจะให้ค่าเช่าแก่โจทก์ก็โดยความยินยอมของโจทก์ ข้อที่จำเลยต่อสู้ว่าจำเลยได้กรรมสิทธิโดยปกครองมา ๑๑-๑๒ ปี ก็ตกไป จึงพิพากษาให้จำเลยใช้ค่าเช่าแก่โจทก์แลให้ขับไล่จำเลย เพราะจำเลยผิดสัญญาเช่าแต่โดยที่จำเลยไม่ผิดสัญญ