ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 593/2477

ประเด็นกฎหมาย

การบังคับให้จำเลยจำคุกแทนการใช้ทรัพย์ในคดีที่กระทำผิดหลายกระทง จำคุกแทนได้ไม่เกิน 1 ปี ตามมาตรา 18 ไม่ใช่ 2 ปี ตามมาตรา 71

หลักกฎหมาย

เมื่อคำพิพากษาเด็ดขาดบังคับตามมาตรา 18 ให้จำคุกแทนการใช้ทรัพย์ไม่เกิน 1 ปี และมาตรา 71 ใช้เฉพาะกรณีปรับหลายกระทง ไม่เกี่ยวกับการใช้ทรัพย์ การบังคับให้คืนทรัพย์ตามมาตรา 92 ให้ใช้วิธีเดียวกับค่าปรับตามมาตรา 18-20 เท่านั้น ไม่รวมมาตรา 71

คำวินิจฉัย

พิพากษาแก้ ให้จำคุกจำเลยแทนการใช้เงินมีกำหนด 1 ปี ตามมาตรา 18

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยเป็นเจ้าพนักงานกระทำผิดหลายกระทง ถูกพิพากษาจำคุก 8 ปี และให้ใช้เงิน 8,206.60 บาท หากไม่ใช้ให้จัดการตามมาตรา 18 ต่อมารัฐบาลได้รับชำระบางส่วน คงเหลือ 5,162.12 บาท โจทก์ขอให้จำคุกแทนตามมาตรา 71 ศาลชั้นต้นและอุทธรณ์สั่งจำคุก 2 ปี

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 593/2477อัยยการสงขลาโจทก์นักโทษชายกิมฉ้วน วัฏฏะสิงห์จำเลย อาชญา ม. 18-19-20-7 วิธีพิจารณาอาชญา การบังคับให้จำเลยจำคุกแทนการใช้ทรัพย์ในคดีที่กระทำผิดหลายกะทงนั้นคงให้จำคุกแทนได้ไม่เกิน 1 ปี คำพิพากษาที่เด็ดขาดถึงที่สุดแล้วตามหลักกฎหมายต้องบังคับคดีไปตามคำพิพากษานั้นเดิมศาลเดิมแลศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงานกระทำผิดหลายกะทงให้รวมกะทงลงโทษจำเลยฐานปลอมหนังสือ ๘ ปี แลรวมกะทงลงโทษจำคุกฐานยักยอก ๔ ปี ลดโทษตาม ม.๕๙ คงจำคุกรวม ๘ ปี กับให้จำเลยใช้เงิน ๘๒๐๖ บาท ๖๐ สตางค์ แก่เจ้าทรัพย์ถ้าไม่ใช้ให้จัดการตามมาตรา ๑๘ คดีถึงที่สุดแล้ว ต่อมารัฐบาลซึ่งเป็นเจ้าทรัพย์ได้รับใช้ทรัพย์บ้างแล้วยังขาดอีก ๕๑๖๒ บาท ๑๒ สตางค์ โจทก์จึงร้องขอให้ศาลสั่งจำคุกจำเลยแทนเงินตามมาตรา ๗๑ ศาลเดิมแลศาลอุทธรณ์ให้จำแทนจำเลย ๒ ปีตามมาตรา ๗๑ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าคำพิพากษาศาลเดิมให้จัดการตามมาตรา ๑๘ มิได้กล่าวถึงมาตรา ๗๑ ด้วย ตามหลักกฎหมายต้องบังคับคดีตามคำพิพากษาที่เด็ดขาดแล้วนั้น คือจำคุกแทนการใช้ทรัพย์มีกำหนดไม่เกิน ๑ ปีตามมาตรา ๑๘ แลม.๑๘ มิได้กล่าวท้าวความให้ไปจัดการตามมาตรา ๗๑ ประการ ๑ ตามมาตรา ๗๑ ซึ่งให้จำแทนได้ถึง ๒ ปีนั้น บัญญัติไว้ฉะเพาะจำแทนโดยปรับหลายกะทงไม่เกี่ยวแก่เรื่องใช้ทรัพย์และการบังคับให้คืนทรัพย์ตามมาตรา ๙๒ บัญญัติให้กระทำดุจเดียวกับวิธีบังคับให้ใช้ค่าปรับฉะเพาะตามมาตรา ๑๘-๑๙ แล ๒๐ เท่านั้นไม่ได้กล่าวท้าวถึง ม.๗๑ คดีจึงไม่มีทางให้จำคุกจำเลยแทนถึง ๒ ปี จึงพิพากษาแก้ศาลล่าง ให้จำคุกจำเลยแทนการใช้เงินมีกำหนด ๑ ปีตามมาตรา ๑๘(กฤต-พรหม-นล)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้