ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับหน้าที่นำสืบในคดีที่โจทก์ฟ้องขอให้คิดบัญชีหุ้นส่วน และจำเลยต่อสู้ว่าได้ชำระบัญชีแบ่งกำไรกันแล้ว
จำเลยซึ่งต่อสู้ว่าได้เลิกหุ้นและชำระบัญชีกันเสร็จแล้ว มีหน้าที่นำสืบข้อเท็จจริงดังกล่าว หากจำเลยสืบไม่สม ก็ต้องให้มีการชำระบัญชีก่อน
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้มีการชำระบัญชีและหักค่าใช้จ่ายกันใหม่
โจทก์ฟ้องขอให้คิดบัญชีหุ้นส่วน จำเลยต่อสู้ว่าได้ชำระบัญชีแบ่งกำไรกันแล้ว แต่จำเลยนำสืบไม่ได้ และระหว่างพิจารณาโจทก์ถึงแก่ความตาย
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 382/2472นายเอียว แซ่ลี้ ผู้ปกครองเด็กชายกิมขุ้น เด็กชายกิมตู้ผู้รับมฤดกความนายมันนางแมวโจทก์นายป๊อก นายขุนทองจำเลย ป.วิ.พ. หน้าที่นำสืบจำเลยต่อสู้ว่าได้ชำระบาญชีแบ่งกำไรกันแล้ว เป็นหน้าที่จำเลยต้องสืบเดิมนายมัน นางแมวเป็นโจทย์ฟ้องว่าตนเป็นหุ้นส่วนกับจำเลย ๆ ไม่ยอมคิดบาญชีมาเป็นเวลา ๙ ปีเศษ และจำเลยกลับเปลี่ยนยึ่ห้อเสียเพื่อฉ้อโกงโจทก์ จึงขอให้ศาลบังคับให้จำเลใช้ทุนและผลกำไรระวางคดีนี้นายมัน นางแมวตาย ป.จำเลยให้การว่าเป็นหุ้นส่วนกับโจทก์จริงแต่โจทก์ออกจากหุ้นไปนายแล้วและได้รับเงินทุนกำไรไปแล้วโดยวิธีหักหนี้ที่โจทก์เป็นหนี้ในการซื้อเชื่อของแต่เงินทุนกำไรไม่พอ โจทก์ยังคงเป็นหนี้จำเลยอยู่อีก ๕๒ บาทเศษ และตัดฟ้องว่าโจทก์จะฟ้องขอถอนหุ้นโดยไม่ขอให้เลิกหุ้นไม่ได้ ข.จำเลยให้การว่าเป็นหุ้นส่วนจริง แต่มิได้มีการขัดขวางต่อการที่โจทก์กล่าวหา จึงไม่ต้องรับผิด ศาลเดิมตัดสินให้โจทก์ใช้เงิน ๕๒ บาทเศษ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าห้างหุ้นส่วนยังไม่เลิกกันแต่นายมัน นางแมวตายระวางคดี ห้างหุ้นส่วนจึงเลิกกันโดยนิติบัญญัติ จึงตัดสินให้คิดบาญชีแลหักค่าใช้จ่ายกันเสียใหม่ ศาลฎีกาตัดสินว่าเป็นหน้าที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์จำเลยได้เลิกหุ้นกันและได้ชำระบัญชีกันเสร็จแล้ว ข้อนี้จำเลยสืบไม่สม ส่วนเงินทุนกำไรในปีแรกนั้นก็ไม่ปรากฎว่าได้หักกลบลบกันอย่างไร จำเลยแสดงหลักฐานไม่ได้แลข้อที่จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์จะได้รับส่วนแบ่งเท่าไรนั้นข้อนี้ยังไม่มีการคิดบัญชีกัน ศาลอุทธรณ์จึงสั่งให้ชำระบัญชีเสียก่อนนั้นชอบแล้ว จึงตัดสินยืนตามศาลอุทธรณ์(พิพาก-พรหม-วิชัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรา