สินเดิมของสามีที่หย่าร้างกันแล้วสามารถถูกยึดมาใช้หนี้ของภรรยาที่เกิดขึ้นภายหลังหย่าได้หรือไม่ และการปกครองที่ดินโดยไม่จงใจถือเอาเป็นกรรมสิทธิ์จะถือเป็
สัญญาแบ่งทรัพย์ระหว่างสามีภรรยาโดยชอบด้วยกฎหมายย่อมสมบูรณ์แต่วันหย่าขาดจากกัน การปกครองโดยไม่จงใจจะยึดถือเอาเป็นกรรมสิทธิไม่เรียกว่าปกครองโดยปรปักษ์ และจะยึดสินเดิมของสามีที่หย่าร้างกันแล้วมาใช้หนี้ของภรรยาที่เกิดขึ้นภายหลังหย่ากันไม่ได้
ศาลฎีกาและศาลอุทธรณ์เห็นว่าที่ดินรายนี้เป็นสินเดิมของผู้ร้อง ผู้ร้องมีกรรมสิทธิ จึงตัดสินกลับศาลเดิม ให้ถอนการยึดที่ดินรายนี้คืนแก่ผู้ร้อง
ที่ดินพิพาทเป็นสินเดิมของผู้ร้องซึ่งมีอยู่ก่อนได้นางปลั่งเป็นภรรยา ต่อมานางปลั่งมีชู้และเลิกกับผู้ร้อง แล้วทำหนังสือหย่ากันโดยมีข้อสัญญาว่านางปลั่งไม่มีส่วนได้ในที่ดินนี้ และผู้ร้องหรือนางปลั่งจะไม่ขายให้ใคร ผู้ร้องจะเอาไว้ให้แก่บุตร ต่อมาโจทก์นำยึดที่ดินดังกล่าวเพื่อชำระหนี้ของนางปลั่งที่เกิดขึ้นภา
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 413/2472นายสินโจทก์นายน่วม นางปลั่งจำเลยนางคำ สุขสวัสดิ์ผู้ร้อง ป.วิ.พ. ที่ดิน สินเดิม สัญญาแบ่งทรัพย์ในระวางผัวเมียย่อมสมบูรณ์แต่วันหย่าขาดจากกัน วิธีพิจารณาแพ่ง การปกครองโดยไม่จงใจจะยึดถือเอาเป็นกรรมสิทธิไม่เรียกว่าปกครองโดยปรปักษ์จะยึดสินเดิมของผัวที่หย่าร้างกันแล้วมาใช้หนี้ของเมียที่เกิดขึ้นภายหลังหย่ากันไม่ได้คดีนี้ศาลเดิมมีคำสั่งว่าผู้ร้องไม่มีกรรมสิทธิในที่นาหมายเลข ๑ ซึ่งโจทก์นำยึดในคดีแพ่งเลขแดงที่ ๑๗๕/๒๔๗๑ ให้ยกคำร้องเสีย ศาลฎีกาแลศาลอุทธรณ์เห็นว่า ที่รายนี้เป็นสินเดิมของผู้ร้องซึ่งมีอยู่มาก่อนได้นางปลั่งจำเลยเป็นภรรยา เมื่อเกิดบุตร์ด้วยกัน ๓ คน นางปลั่งก็มีชู้เลิกกับผู้ร้อง แลได้ทำหนังสือหย่ากันมีข้อสัญญาว่านางปลั่งไม่มีส่วนได้ในที่นารายนี้ แลผู้ร้องหรือนางปลั่งจำเลยจะไม่ขายให้แก่ใคร ผู้ร้องจะเอาไว้ให้แก่บุตร์ดังนี้ ซึ่งเป็นสัญญาแบ่งทรัพย์ระวางผัวเมียโดยชอบด้วยกฎหมาย ผู้ร้องย่อมมีกรรมสิทธิในที่รายนี้ การที่นางปลั่งจำเลยปกครองอยู่ในที่นาควรฟังว่า ปกครองแทนผู้ร้องเพื่อเอาไว้ให้แก่บุตร์ซึ่งอยู่ในอำนาจอิสสระของบิดามารดาเท่านั้น ส่วนข้อที่โจทก์เถึยงว่า ข้อตกลงระวางผู้ร้องกับนางปลั่งไม่อาจใช้ยันโจทก์ได้นั้นไม่มีเหตุจะนำมาใช้สำหรับคดีเช่นนี้ เพราะที่นาเป็นของผู้ร้องซึ่งมิได้เกี่ยวข้องในการประกันหนี้ของโจทก์อย่างไร จึงตัดสินกลับศาลเดิม ให้ถอนการยึดที่นารายนี้คืนแก่ผู้ร้องไป(นล-พรหม-วิชัย)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ