การแปลข้อความตามหนังสือพินัยกรรมเป็นปัญหาข้อกฎหมาย และการตีความพินัยกรรมว่าครอบคลุมถึงที่ดินพิพาทหรือไม่
พินัยกรรมต้องตีความตามข้อความที่ปรากฏ ไม่สามารถนำทรัพย์อื่นมารวมเพื่อให้ครบจำนวนเนื้อที่ตามพินัยกรรมได้
ให้แบ่งที่ดินพิพาทให้แก่นายละม้ายโจทก์และจำเลยคนละครึ่ง
โจทก์ฟ้องขอแบ่งที่ดินพิพาทซึ่งเป็นที่บ้านเนื้อที่ 4 ไร่ อ้างว่าเป็นมรดกของ อ. จำเลยต่อสู้ว่า อ. ทำพินัยกรรมยกที่นาหลังสวนแปลง 25 ไร่ให้จำเลย แต่ที่ดินพิพาทเป็นคนละแปลงกับที่ดินในพินัยกรรม และพินัยกรรมไม่ได้กล่าวถึงที่ดินพิพาท
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 483/2472นายสอน นายละม้ายโจทก์นางยาจำเลย ป.วิ.พ. พ.ร.บ.ลักษณฎีกาอุทธรณ์ พ.ศ.2469 การแปลข้อความตามหนังสือพินัยกรรมเปนปัญหาข้อกฎหมายโจทย์ฟ้องว่า ช.มารดานายละม้ายโจทก์ได้รับส่วนมฤดกของ อ.ในที่ดินโฉนดที่ ๑๓๓๘ ปกครองมากับจำเลย ช.ตาย นายละม้ายได้ปกครองต่อมา ขอให้จำเลยแบ่งที่ให้โจทก์จำเลยต่อสู้ว่า ส.แล อ.บิดามารดายกให้จำเลยเมื่อ ส.ตายแล้ว อ.ยังได้ทำพินัยกรรมยกให้จำเลยอีก ช.มารดาโจทก์กับโจทก์อยู่โดยอาศัยทางพิจารณาได้ความว่า อ.ทำพินัยกรรมกล่าวว่ายกที่นาหลังสวนแปลง ๒๕ ไร่กับทรัพย์อื่น ๆ ให้จำเลย แต่ความจริงที่นาหลังสวนโฉนดที่ ๑๓๔๕ มีเนื้อที่เพียง ๒๐ ไร่เศษเท่านั้น ส่วนที่ ๆ โจทก์ฟ้องขอแบ่งนี้เปนที่บ้านอีกแห่งหนึ่งมีเนื้อที่ ๔ ไร่ ศาลฎีกาตัดสินยืนตามศาลล่างทั้ง ๒ หนังสือพินัยกรรมที่จำเลยยกขึ้นต่อสู้นั้น หาได้มีข้อความกล่าวถึงที่ ๆ โจทก์ฟ้องไม่ ถึงแม้ที่นาหลังสวนจะมีเนื้อที่ไม่ครบตามพินัยกรรมก็ดีจำเลยจะคิดเอาเนื้อที่บ้านมารวมให้เต็มเนื้อที่ไม่ได้ ให้แบ่งที่วิวาทให้แก่นายละม้ายโจทก์แลจำเลยคนละครึ่ง(ศรี-พิพาก-หริศ)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ