ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 838/2477

ประเด็นกฎหมาย

ที่ลาดติดต่อกับฝั่งคลองที่น้ำท่วมถึงในฤดูน้ำท่วม จะถือเป็นส่วนหนึ่งของคลองหรือไม่ และศาลมีอำนาจงดสืบพยานในข้อที่ไม่เป็นประโยชน์แก่คดีหรือไม่

หลักกฎหมาย

ที่ลาดติดกับคลอง แม้น้ำจะท่วมถึงในฤดูน้ำท่วม ก็ไม่ทำให้ที่นั้นกลายเป็นทางหลวงหรือเป็นส่วนหนึ่งของคลองได้ เหตุที่น้ำท่วมอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะชี้ขาด ต้องอาศัยข้อเท็จจริงอย่างอื่นประกอบ และศาลมีอำนาจงดสืบพยานในข้อที่ไม่เป็นประโยชน์แก่คดีได้

คำวินิจฉัย

พิพากษาให้ยกฎีกาโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยขุดดินถมดินปลูกสร้างโรงเรือนและห้องแถวลงในลำคลองและที่ลาดของลำคลองบางยี่หน เจ้าพนักงานสั่งให้จำเลยรื้อถอน แต่จำเลยไม่ปฏิบัติตาม ศาลเดิมและศาลอุทธรณ์เห็นว่าที่พิพาทเป็นที่ลาดไม่ใช่ส่วนหนึ่งของคลอง จึงยกฟ้อง โจทก์ฎีกาว่าการไม่สืบพยานทำให้ข้อเท็จจริงไม่กระจ่าง และการที่น้ำท่วมถึงทุกฤดู

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 838/2477อัยยการสุพรรณบุรีโจทก์นายทองสุขหรือแดง แซ่ตัน(บังคับอังกฤษ)จำเลย พ.ร.บ.รักษาคลอง ร.ศ.121 ม. 2-9 กฎกระทรวงเกศตร์ พ.ศ.2459 พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ พ.ศ.2457 ม. 117-71 อาชญา ม. 71 ป.ที่ดิน ที่ลาดติดต่อกับฝั่งคลองนั้นถึงแม้ในฤดูน้ำน้ำท่วมถึงก็ยังไม่เป็นเหตุพอจะชี้ขาดได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของคลอง พะยาน คู่ความจะขอสืบพะยานในข้อที่ไม่เป็นประโยชน์แก่คดีศาลงดสืบพะยานนั้นได้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยขุดดินถมดินปลูกสร้างโรงเรือนแลห้องแถวลงในลำคลอง แลที่ลาดของลำคลองบางยี่หน เจ้าพนักงานสั่งให้จำเลยรื้อถอน จำเลยก็หาทำตามคำสั่งไม่ จึงขอให้ลงโทษจำเลยแลให้บังคับจำเลยรื้อถอนโรงเรือนออกจากที่พิพาท ศาลเดิมเห็นว่าข้อเท็จจริงด้ความชัดว่า ที่พิพาทเป็นที่ลาดอยู่กลางระวางคลองบางยี่หนกับที่ดินโฉนดแผนที่ของจำเลยไม่มีทางจะทำให้เห็นว่าเป็นส่วนหนึ่งของลำคลอง พิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืนแลว่า โจท์ฎีกาว่า (๑) การที่ศาลไม่สืบพะยานนั้นทำให้ข้อเท็จจริงในสำนวนไม่กระจ่าง (๒) การที่น้ำท่วมถึงแลท่วมทุกฤดูน้ำนั้นย่อมแสดงว่าเป็นส่วนหนึ่งของลำคลอง ศาลฎีกาวินิจฉัยว่าตามฎีกาข้อ ๑ ที่โจทก์ขอสืบพะยานว่าสิ่งที่จำเลยปลูกสร้างทำให้ไม่สดวกแก่การเดินเรือ เห็นว่าเป็นข้อความที่ไม่ทำให้เกิดเป็นหลักฐานในการกำหนดเขตต์คลองแต่อย่างใด เมื่อมีพะยานหลักฐานอื่นเพียงพอแล้ว ศาลก็ไม่จำต้องฟังพะยานในข้อนี้ ตามฎีกาข้อ ๒. เห็นว่าเมื่อที่รายนี้เป็นที่ลาดติดกับคลอง แม้น้ำจะท่วมถึงในฤดูน้ำท่วมก็ไม่ทำให้ที่นั้นกลายเป็นทางหลวงหรือเป็นส่วนหนึ่งของคลองได้เหตุที่น้ำท่วมอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะชี้ประกาใดได้ต้องอาศัยข้อเท็จจริงอย่างอื่นประกอบพิพากษาให้ยกฎีกาโจทก์(อมาตย-พรหม-ฮอลลัน)แหล่งท