ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1044/2477นายบุญจู ณลำปางโจทก์นางพุก ผู้ปกครองเด็กชายอนุกูลที่ 1 นายฮวดที่ 2 ,นางเชื้อที่ 3จำเลย ป.ที่ดิน ป.วิ.พ. ป.พ.พ. ม. 21-821ผู้แทนโดยชอบธรรม มารดาถือว่าเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของเด็กเชิดบุคคลอื่นเป็นตัวแทนของตนเกี่ยวกับทรัพย์สินของเด็ก เด็กต้องรับผิดชอบต่อคนภายนอกในกิจการซึ่งบุคคลนั้นทำไปคดีนี้ได้ความว่าที่ดินและเรือนรายพิพาทนี้เป็นของเด็กชาย อ.โดย พ.ผู้เป็นยายลงชื่อเป็นผู้ปกครอง อ. เป็นผู้ซื้อในหนังสือซื้อขาย จำเลยที่ ๓ เป็นมารดาแลเป็นบุตรี พ. ได้อาศัยรวมอยู่ด้วยพร้อมด้วยจำเลยที่ ๒ การที่ พ. เอาชื่อของตนใส่ในหนังสือซื้อที่ดินแลเรือนว่าเป็นผู้ปกครอง อ. จำเลยที่ ๓๒ ทราบก็มิได้คัดค้านประการใด ต่อมา พ.ได้ขายฝากที่ดินแลเรือนนี้ไว้ต่อโจทก์เป็นเงิน ๑๒๐๐ บาท ในการขายฝากนี้จำเลยที่ ๓ แล พ.ก็ยังได้ไปขอประกาศขายฝากที่ดินแลเรือนแลไปทำสัญญาขายฝากกันที่อำเภอด้วยกันแลทั้งได้รับเงินมาด้วยกัน ครั้นขายฝากแล้ว พ.ก็ได้ทำสัญญาเช่าที่ดิน แลเรือนรายนี้ต่อโจทก์ ต่อมาจำเลยที่ ๓ แล พ.ได้ไปขอขึ้นเงินในการขายฝากต่อโจทก์ อีก ๒ คราว แลได้เซ็นชื่อในใบรับเงินไว้ทั้ง ๒ คนด้วยกัน บัดนี้สิ้นกำหนดอายุสัญญาเช่าทั้งได้ล่วงเลยกำหนดเวลาไถ่ถอนตามสัญญาโจทก์จึงฟ้องขับไล่จำเลยแลขอให้บังคับ ให้โอนกรรมสิทธิในที่ดินแลเรือนรายพิพาทนี้แก่โจทก์ จำเลยที่ ๓ ต่อสู้ว่าตนเป็นผู้ปกครอง อ.โดยเป็นมารดา พ.ไม่ใช่ผู้ปกครอง อ.แลไม่มีอำนาจทำสัญญาขายฝากทรัพย์ของ อ. ได้ ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยที่ ๓ เป็นมารดา อ. ตามกฎหมายย่อมถือว่าเป็นผู้ปกครอง อ.โดยประเพณี แต่ตามพฤตติการณ์ในคดีนี้การที่จำเลยที่ ๓ รู้อยู่แล้วว่าหนังสือซื้อที่ดินแลเรือนของ อ.มีชื่อ พ.ว่าเป็นผู้ปกครอง แลต่อมาจำเลยที่ ๓ กั