ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 481/2479

ประเด็นกฎหมาย

การซื้อขายที่ดินโดยทำสัญญากันเองและครอบครองเกิน 10 ปี แต่ไม่ได้จดทะเบียน ผู้ซื้อจะยกสิทธิขึ้นต่อสู้บุคคลภายนอกที่ได้สิทธิโดยสุจริต เสียค่าตอบแทน และจด

หลักกฎหมาย

สิทธิที่ยังมิได้จดทะเบียนไม่อาจยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้สิทธิมาโดยเสียค่าตอบแทนและโดยสุจริตและได้จดทะเบียนแล้ว ตามมาตรา 1299 วรรค 2 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลล่างให้ยกคำร้อง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยขายที่ดินให้ผู้ร้องโดยทำหนังสือกันเองในปี 2463 ต่อมาในปี 2472 จำเลยนำที่ดินดังกล่าวไปจำนองต่อโจทก์โดยจดทะเบียน โจทก์นำยึดที่ดิน ผู้ร้องซึ่งครอบครองที่ดินมากว่า 10 ปีร้องขัดทรัพย์

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 481/2479นางชุ้นโจทก์นายใช้,นางปริกจำเลยนายงู้,นางแดงผู้ร้อง ป.ที่ดิน ป.พ.พ. ม. 702, ม. 1299 วรรค2-138, ม. 115ทำสัญญาซื้อขายที่ดินกันเองแม้จะปกครองมาเป็นเวลากว่า 10 ปีถ้าผู้ซื้อมิได้นำไปจดทะเบียนการได้มาแล้วจะยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอกผู้ได้สิทธิในที่รายนี้โดยเสียค่าตอบแทนแลโดยสุจริตแลได้จดทะเบียนสิทธิโดยสุจริตแล้วหาได้ไม่คดีได้ความว่าที่ดินรายพิพาทเป็นของจำเลย เดิมเมื่อ พ.ศ.๒๔๖๓ จำเลยได้แบ่งขายให้แก่ผู้ร้อง แต่ทำหนังสือกันเองแต่ขณะนั้นเป็นระวางเวลาที่มีพระราชกฤษฎีกาห้ามไม่ให้ทำการซื้อขายที่ดินในเขตต์รถไฟ ในสัญญากล่าวว่าเมื่อพ้นเขตต์ห้ามแล้วจะได้จัดการโอนกรรมสิทธิต่อกัน ต่อมาพ.ศ.๒๔๖๗ เจ้าพนักงานได้ออกโฉนดที่แปลงนี้รวมทั้งที่ ๆ จำเลยแบ่งขายให้ผู้ร้องด้วยให้แก่จำเลย ซึ่งผู้ร้องก็ทราบ โดยผู้ร้องคิดจะไปขอแยกในภายหลัง ต่อมาปี ๒๔๗๒ จำเลยเอาที่รายนี้ไปจำนองไว้ต่อโจทก์โดยทำหนังสือแลจดทะเบียนต่อเจ้าพนักงาน บัดนี้โจทก์นำยึดที่ดินรายพิพาทที่จำนองไว้ต่อโจทก์นี้ ผู้ร้องจึงร้องขัดทรัพย์ คดีปรากฎว่าผู้ร้องได้ปกครองที่รายพิพาทนี้มาเป็นเวลากว่า ๑๐ ปีแล้ว ศาลฎีกาเห็นว่า ผู้ร้องซื้อที่ดินรายนี้จากจำเลยโดยทำหนังสือกันเองไม่ชอบด้วยกฎหมาย ผู้ร้องจะอาศัยสิทธิตามสัญญาไม่ได้ ข้อที่อ้างว่าได้ปกครองมากว่า ๑๐ ปี นั้นเห็นว่าแม้จะถือว่าผู้ร้องได้สิทธิก็ดี ก็ยังมีกฎหมายห้ามว่าสิทธิอันยังมิได้จดทะเบียนมิให้ยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้บุคคลภายนอก คือโจทก์ผู้ได้สิทธิมาโดยเสียค่าตอบแทนแลโดยสุจริตแล้วตาม ม.๑๒๙๙ วรรค ๒ คดีนี้เป็นคดีพิพาทระหว่าผู้ร้องกับบุคคลภายนอกโดยตรง ผู้ร้องจึงไม่มีทางชนะคดีโจทก์ได้จึงพิพากษายืนตามศาลล่างให้ยกคำร้อง(นล-อิศร-ดูปลาตร์)แหล่งที่มากอ