ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 500/2479
ประเด็นกฎหมาย
ความผิดฐานรับสินบนตามมาตรา 137 ต้องปรากฏว่ามีการกระทำในหน้าที่อันเป็นคุณแก่ผู้ให้สินน้ำใจหรือไม่ และศาลฎีกามีอำนาจยกฟ้องถึงจำเลยที่ไม่ฎีกาได้หรือไม่
หลักกฎหมาย
ความผิดตามมาตรา 137 ไม่จำเป็นต้องกระทำนอกเหนือหน้าที่ เพียงรับสินจ้างเพื่อช่วยเหลือกิจการในหน้าที่ก็เป็นผิดได้ แต่ต้องปรากฏว่ามีการกระทำในหน้าที่อันเป็นคุณแก่ผู้ให้สินน้ำใจ หากโจทก์ไม่มีพยานพิสูจน์ว่าจำเลยกระทำการเป็นพิเศษ ก็ไม่เป็นความผิด และศาลฎีกามีอำนาจยกฟ้องถึงจำเลยที่ไม่ฎีกาได้เมื่อเป็นเหตุในล
คำวินิจฉัย
ศาลฎีกาพิพากษากลับคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
ท. เป็นเจ้าพนักงานรังวัดที่ดิน พระยาดำรงฯ ทำสัญญาจ่ายค่าแรงให้ ท. เกี่ยวกับการขออาชญาบัตรผูกขาด ต่อมาพระยาดำรงฯ ถึงแก่กรรม ข. ในฐานะผู้จัดการมรดกสลักหลังสัญญายินยอมให้ค่าตอบแทน โจทก์ฟ้องว่าจำเลยรับสินบนและให้สินบน
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 500/2479อัยยการระนองโจทก์ขุนทวีปวัฒนวิจารณ์จำเลยนายข้อเปี่ยนเฉ่ง ณระนอง ป.วิ.อ. ม. 231 พ.ร.บ.ลักษณฎีกาอุทธรณ์ พ.ศ.2461 สัญญาให้สินน้ำใจอันจะเป็นผิดตาม ม.1+7 นั้นจะต้องปรากฎว่าได้กระทำการในหน้าที่อันเป็นคุณแก่บุคคลผู้ให้สินน้ำใจ ความผิดตาม ม.137 นั้นผู้กระทำไม่จำเป็นต้องทำการนอกเหนือจากหน้าที่ เพียงแต่รับสินจ้างเพื่อช่วยเหลือกิจการในหน้าที่ก็เป็นผิดตามมาตรานี้ได้ ประมวลวิธีพิจารณาอาญา ม.213 ฎีกาอุทธรณ์ อำนาจศาลฎีกา เหตุลักษณคดี ฟ้องหาว่าจำเลยให้แลรับสินน้ำใจซึ่งกันและกัน เมื่อไม่ปรากฎว่าสัญญานั้นเป็นสัญญารับสินบน แม้จำเลยคนใดคนหนึ่งจะมิได้ฎีกาขึ้นมาศาลฎีกาก็มีอำนาจพิพากษายกฟ้องตลอดถึงคนที่ไม่ฎีกาด้วยได้ได้ความว่า ท.จำเลยเป็นเจ้าพนักงานรังวัดที่ดินมีหน้าที่เขียนแผนที่ตามประทานบัตร์ที่ขออนุญาตตกมาแลหน้าที่อื่น ๆ อีกในเมื่อได้รับคำสั่งจากหัวหน้า พระยาดำรงฯผู้ยื่นเรื่องราวขอประทานบัตร์เหมืองแร่ได้ทำสัญญาให้ไว้กับ ท.จำเลยเกี่ยวกับการขออาชญาบัตร์ผูกขาดในสิ่งที่จะช่วยได้ ตลอดจนได้ขายกรรมสิทธิแก่ผู้ทำเหมือง ท. จำเลยได้รับจะจัดทำให้ต่อไปจนเป็นผลสำเร็จ ในการนี้พระยาดำรง ฯ สัญญาจะจ่ายค่าแรงให้แก่ ท.ไร่ละ ๕ บาท ระหว่างนี้พระยาดำรง ฯ ถึงแก่กรรม ข.จำเลยจึงให้สลักหลังสัญญาในฐานะเป็นผู้แทนผู้จัดการมฤดกของพระยาดำรง ฯว่ายินยอมจะให้ค่าตอบแทนแก่ ท. จำเลยตามที่ปรากฎข้อความในสัญญาได้ความดั่งนี้โจทก์จึงฟ้องหาว่าจำเลยรับสินบนแลให้สินบน ขอให้ลงโทษจำเลย ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ยกฟ้อง ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าความประสงค์ของพระยาดำรง ฯ ในการทำสัญญาก็เพื่อต้องการความสะดวกในการขอผูกขาดตรวจแร่แม้ ท.จำเลยเป็นเพียงพนักงานรังวัดก็ปรากฎว่าได้ปฏิบัติหน้าที่ราชการเกี่