ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา อายุความฟ้องร้อง และการพ้นวิสัยในการชำระหนี้ตามสัญญาขายเงินตราต่างประเทศ
อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราที่กระทรวงการคลังประกาศเป็นเพียงแนวปฏิบัติภายใน มิใช่กฎหมายที่บังคับแก่ประชาชน อัตราแลกเปลี่ยนที่แท้จริงต้องถือตามวันที่ทำการแลกเปลี่ยนหรือควรจะได้ทำการแลกเปลี่ยน สิทธิเรียกร้องตามสัญญาขายเงินตราต่างประเทศมีอายุความ 10 ปี ไม่ใช่ 5 ปีตามอายุความอาญา และกฎหมายต่างประเทศที่ห้ามนำเ
ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยขายเงินตราในอัตราปอนด์ละ 39.83 บาท หากไม่สามารถขายให้ใช้ค่าเสียหายปอนด์ละ 18.17 บาท และยกฎีกาจำเลย
จำเลยเป็นผู้ส่งออกสินค้าและทำสัญญาขายเงินตราต่างประเทศให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทยภายใน 6 เดือน แต่ไม่ยอมขาย ทำให้โจทก์เสียหาย ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์กำหนดอัตราค่าเสียหายแตกต่างกัน
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 952/2504กระทรวงการคลัง ที่1รัฐมนตรีการกระทรวงการคลังที่ 2โจทก์นายฉอ้อน จงสงวนจำเลย ป.พ.พ. ม. 164, ม. 165, ม. 196, ม. 219, ม. 222, ม. 438, ม. 448 ป.วิ.อ. ม. 51 พ.ร.บ.เงินตราในภาวะฉุกเฉิน พ.ศ.2484 ม. 3 ที่แก้ไข พ.ร.บ.ควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน พ.ศ.2485 ม. 4 ที่แ (จ) พ.ร.บ.ระบบเงินตราชั่วคราว พ.ศ.2489 พ.ร.บ.ระบบเงินตราชั่วคราว (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2491 อันอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราตามที่กฎหมายให้อำนาจกระทรวงการคลังออกประกาศหรือกฎกระทรวงในการที่ทางราชการรับซื้อหรือออกขายนั้น เป็นเรื่องอัตราที่ธนาคารแห่งประเทศไทยหรือกระทรวงการคลังจะถือปฏิบัติอย่างไรเท่านั้น หาใช่กฎหมายที่จะบังคับใช้แก่ประชาชนไม่ ฉะนั้น อัตราแลกเปลี่ยนเงินตราจึงต้องถือตามวันเวลาที่ทำการแลกเปลี่ยนเงินตราจึงต้องถือตามวันเวลาที่ทำการแลกเปลี่ยนหรือควรจะได้ทำการแลกเปลี่ยนและความเสียหายที่โจทก์จะได้รับก็คือ ความเสียหายในเวลาที่มีการผิดนัดชำระหนี้ และต้องคิดคำนวณลงเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย คือ เป็นเงินไทยในขณะนั้น จะถือว่าเสียหายเป็นเงินปอนด์สเตอร์ลิงตลอดไปไม่ได้ แม้จะมีกฎหมายว่า ไม่นำเงินตราต่างประเทศมาขายเป็นผิดอาญาก็ตาม แต่เป็นการบังคับให้ขายเงินตราต่างประเทศอีกส่วนหนึ่งในภายหลังต่างหาก ดังนั้น สิทธิเรียกร้องของโจทก์ที่จะขอให้จำเลยต้องผูกพันอยู่เดิม อายุความจึง 10 ปี หาใช่ 5 ปี โดยถืออัตราโทษทางอาญาในพระราชบัญญัติควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศเป็นหลักตามความในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 51 วรรคแรกไม่ การที่ต่างประเทศมีกฎหมายห้ามนำเงินตราออกนั้น ไม่ใช่เป็นข้อแก้ตัวว่าเป็นการพ้นวิสัย อันจะทำให้พ้นจากความรับผิดในการชำระหนี้โจทก์ฟ้องว่า จำเลยซึ่งประกอบการค้าใ