ที่ดินมือเปล่าที่มีผู้ลอบไปขอตราจองจากเจ้าพนักงานแล้วเอาไปจำนอง ผู้รับจำนองได้รับจำนองไว้โดยสุจริตและมีค่าตอบแทน เจ้าของที่ดินจะขอให้เพิกถอนการจำนองไม
การจำนองที่ได้กระทำโดยพนักงานหอทะเบียน โดยผู้รับจำนองกระทำโดยสุจริตและมีค่าตอบแทน ถือเป็นการจำนองที่ใช้บังคับได้ เจ้าของที่ดินจะขอให้เพิกถอนไม่ได้ตามมาตรา 1299 และ 1300 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ศาลฎีกาพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี
ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า ไม่มีหนังสือสำคัญ ผู้ร้องซื้อที่ดินจากนายเสี่ยงเมื่อ พ.ศ. 2476 โดยทำหนังสือซื้อขายต่อคณะกรมการอำเภอ และให้จำเลยอาศัยอยู่ตลอดมา ต่อมาจำเลยยื่นคำร้องขอตราจอง เจ้าพนักงานออกตราจองให้จำเลยโดยไม่มีผู้คัดค้าน จำเลยนำตราจองไปจำนองแก่โจทก์ ผู้ร้องฟ้องจำเลยขอให้แสดงว่าที่ดินเป็น
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 71/2488นางเอื้อน ศิริวงศ์โจทก์นางกี่ แซ่อึ้งจำเลยนางสงหรือล่อง แซ่อุ่ยผู้ร้อง ป.พ.พ. ม. 720, ม. 1299, ม. 1300. ป.ที่ดิน ที่ดินมือเปล่า มีผู้ลอบไปขอตราจองจากเจ้าพนักงานแล้วเอาไปจำนองผู้รับจำนองได้รับจำนองไว้โดยสุจริตและมีค่าตอบแทน เจ้าของที่ดินจะขอให้เพิกถอนการจำนองไม่ได้ตามนัยแห่งประมวลแพ่งฯ ม.1299 ตอนท้ายและ ม.1300ข้อเท็จจริงได้ความว่า ที่รายพิพาทไม่มีหนังสือสำคัญ ผู้ร้องซื้อไว้จากนายเสี่ยงเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๖ ได้ทำหนังสือซื้อขายต่อคณะกรมการอำเภอ ผู้ร้องให้จำเลยอาศัยอยู่ตลอดมา เมื่อพ.ศ.๒๔๘๔ จำเลยยื่นคำร้องขอตราจองสำหรับที่รายนี้ เจ้าพนักงานรังวัด แล้วออกประกาศไม่มีผู้ใดคัดค้านเจ้าพนักงานจึงออกตราจองให้จำเลย ต่อมาจำเลยจำนองตราจองแก่โจทก์ ต่อมาผู้ร้องทราบจึงฟ้องจำเลยขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินเป็นของผู้ร้องและให้ทำลายตราจอง ศาลพิพากษาให้ผู้ร้องชนะ ฝ่ายโจทก์ฟ้องจำเลยขอบังคับจำเลยขอบังคับจำนองชนะคดีแล้วยึดที่รายนี้ผู้ร้องจึงร้องขัดทรัพย์ ศาลชั้นต้นให้ยกคำร้องขัดทรัพย์ ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าสิทธิของผู้ร้องดีกว่าสิทธิของโจทก์ซึ่งได้รับจากจำเลยโดยไม่สุจริต จึงให้ผู้ร้องชนะคดี โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า การจำนองได้กระทำโดยพนักงานหอทะเบียนผู้รับจำนองได้กระทำโดยสุจริตและมีค่าตอบแทนต้องถือว่าเป็นการจำนองที่ใช้บังคับได้ ผู้ร้องขอให้เพิกถอนไม่ได้ตามนัยแห่งมาตรา ๑๒๙๙ และ ๑๓๐๐ จึงพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี(ย.เลขวนิชธัมวิทักส์-คง อิสรภักดี-คง อิสรภักดี)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ