การขายฝากที่ดินที่ทำสัญญากันเองเป็นโมฆะ ผู้รับซื้อฝากที่ครอบครองที่ดินเกิน 10 ปี จะได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์หรือไม่
การขายฝากไม่เหมือนกับการขายธรรมดา ผู้ขายฝากมอบที่ดินให้ผู้ซื้อฝากโดยมีข้อไขว่าวันหลังจะเอาคืน มิได้สละการครอบครองเป็นการซื้อขาย ผู้ซื้อฝากครอบครองโดยอาศัยอำนาจของเจ้าของ จึงไม่ได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์
จำเลยไม่ได้กรรมสิทธิ์ที่ดินโดยการครอบครองปรปักษ์ พิพากษาให้โจทก์ชนะคดี
โจทก์ขายฝากที่ดินให้จำเลยเมื่อราว พ.ศ. 2471-2472 โดยทำสัญญากันเอง สัญญาเป็นโมฆะ จำเลยครอบครองที่ดินมา 14-15 ปี (หรือ 17 ปีตามที่จำเลยต่อสู้) โจทก์ฟ้องเรียกที่ดินคืน จำเลยต่อสู้ว่าเป็นที่มือเปล่าและตนครอบครองปรปักษ์มา 17 ปีแล้ว
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 679/2488นายสอาด สำโหดโจทก์นายหีด ยายีจำเลย ป.พ.พ. ม. 456, ม. 491, ม. 1367, ม. 1377, ม. 1378, ม. 1382 ป.ที่ดิน ทำสัญญาขายฝากที่ดินกันเองสัญญานั้นเป็นโมฆะ ทำสัญญาขายฝากที่ดินกันเองและมอบที่ดินให้ผู้ซื้อครอบครองมาเกิน 10 ปี ผู้รับซื้อฝากก็อ้างอายุความการปกครองปรปักษ์ไม่ได้โจทย์ฟ้องเรียกที่มาคืน จำเลยต่อสู้ว่าเป็นที่มือเปล่าจำเลยปกครองปรปักษ์มา ๑๗ ปีแล้ว ศาลชั้นต้นพิพากษาให้โจทก์ชนะ ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังว่าจำเลยเข้าทำนายของโจทก์โดยโจทก์ขายฝากไว้กับจำเลยเมื่อราว พ.ศ. ๒๔๗๑-๒๔๗๒ แต่ทำสัญญารับเอง สัญญานั้นจึงเป็นโมฆะ จำเลยปกครองที่มา ๑๔-๑๕ ปีแล้ว จะได้ที่แปลงนี้หรือไม่ เคยมีตัวอย่างหลายเรื่องแล้วว่าถ้าเป็นการขายผู้ซื้ออาจได้กรรมสิทธิฐานปกครองปรปักษ์ แต่การขายฝากไม่เหมือนกับการขายธรรมดา ผู้ขายฝากมอบที่ให้ผู้ซื้อฝากจริงแต่มิได้มอบให้โดยการสละเป็นการซื้อขาย แต่มอบให้โดยมีข้อไขว่า วันหลังจะเอาคืน ฉะนั้นโจทก์ครอบครองที่ก็โดยอาศัยอำนาจของโจทก์ผู้เป็นเจ้าของเพื่อทำกับต่างดอกเบี้ย จำเลยจึงไม่ได้กรรมสิทธิฐานปรปักษ์ จึงพิพากษาให้โจทก์ชนะคดี(จำรูญเนติศาสตร์-อิศรภักดีธรรมวิเทต-เลขวณิชธรรมวิทักษ์)ศาลชั้นต้น - นาย ว.ท. วิมลสัจจารักษ์ศาลอุทธรณ์ - นายเธียร ธีรเนตร์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ