สัญญาประนีประนอมยอมความที่ทำต่อศาลมีผลลบล้างความสันนิษฐานกรรมสิทธิในโฉนด และผู้สืบอำนาจไม่อาจยกข้อโต้แย้งขอรับที่ดินเป็นมรดกได้
สัญญาประนีประนอมยอมความที่ทำต่อศาลตามมาตรา 850 และมีผลบังคับตามมาตรา 852 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ย่อมเป็นข้อลบล้างความสันนิษฐานในหน้าโฉนดที่ว่าบิดาโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ ดังนั้นโจทก์ผู้สืบอำนาจจากบิดาจะยกข้อโต้เถียงคัดค้านขอรับที่ดินว่าเป็นมรดกของบิดามิได้
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์
บิดามารดาโจทก์มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินในโฉนด แต่ได้ทำสัญญายอมความต่อศาลรับรองกรรมสิทธิของจำเลย โดยที่ดินพิพาทเป็นของจำเลย บิดามารดาโจทก์เป็นผู้ครอบครองแทนและได้เอาชื่อตนลงในโฉนด ต่อมาเมื่อบิดามารดาโจทก์ถึงแก่กรรม จำเลยเข้าครอบครอง โจทก์จึงฟ้องอ้างว่าได้รับมรดก
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1316/2479นายลอย เชาวพันธ์โจทก์พระภิกษุทอง วรรณปับป์จำเลย ป.ที่ดิน ป.พ.พ. ม. 850-852-60บิดามารดาโจทก์มีชื่อเป็นเจ้าของที่ดินในหน้าโฉนดแต่ได้ทำสัญญายอมความต่อศาลรับรองกรรมสิทธิของจำเลยแล้ว เมื่อโจทก์ฟ้องว่าได้รับมฤดกแล้วจะเถียงกรรมสิทธิลบล้างสัญญายอมความนั้นไม่ได้ได้ความว่าที่รายพิพาทเป็นของจำเลยบิดามารดาโจทก์เป็นผู้ครอบครองแทนและได้เอาชื่อตนลงในหน้าโฉนด เมื่อเจ้าพนักงานไปรังวัด จำเลยได้จัดการฟ้องร้องจนในที่สุดได้ตกลงทำสัญญายอมความให้บิดามารดาโจทก์อาศัยทำกินไปจนตลอดชีวิตร์ บัดนี้บิดามารดาโจทก์ถึงแก่กรรม จำเลยเข้าจัดการครอบครองในที่รายนี้ โจทก์จึงฟ้องคดีนี้อ้างว่าได้รับมฤดกบิดามารดา ศาลฎีกาตัดสินว่า หลังโฉนดที่รายพิพาทมีหมายเหตุว่าโอนแก้ทะเบียนใส่ชื่อบิดาโจทก์โดยคำสั่งศาลเนื่องจากสัญญายอมความ โจทก์จะเถียงว่าการแก้ทะเบียนลงชื่อบิดาโจทก์ครั้งหลังนี้เป็นการลบล้างสัญญายอมความมิได้ การที่บิดาโจทก์กับจำเลยทำสัญญายอมความกันต่อหน้าศาลนั้นย่อมเป็นปราณีประนอมยอมความตามมาตรา ๘๕๐ และมีผลบังคับได้ตาม ม.๘๕๒ แห่งประมวลแพ่ง ฯ จึงเป็นข้อลบล้างความสันนิษฐานในหน้าโฉนดที่ว่าบิดาโจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ ฉะนั้นโจทก์ผู้สืบอำนาจจากบิดาก็จะยกข้อโต้เถียงคัดค้านขอรับที่ดินว่าเป็นมฤดกของบิดามิได้ พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้ยกฟ้องโจทก์(นิติศาสตร์-อมาตย-เทฟโนต์)แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ