การใช้พินัยกรรมเป็นหลักฐานในการฟ้องร้องหนี้กู้ยืม และอำนาจฟ้องเมื่อเงื่อนไขในพินัยกรรมสำเร็จ
พินัยกรรมที่มีข้อความกล่าวถึงจำนวนเงินที่ผู้ทำพินัยกรรมรับเงินในทางกู้ยืมจากผู้อื่น ถือเป็นหลักฐานอันชัดแจ้งที่ใช้ฟ้องร้องได้ โดยไม่ต้องมีหนังสือกู้ยืมตามมาตรา 653 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยคืนเงิน 740 บาทให้โจทก์
จำเลยกู้เงินโจทก์ 740 บาท และทำพินัยกรรมยกที่ดินให้โจทก์โดยมีเงื่อนไขว่าถ้าโจทก์หย่ากับสามี (บุตรจำเลย) จำเลยจะคืนเงินให้ ต่อมาโจทก์หย่ากับสามีแล้ว จำเลยกลับใจเรียกที่ดินคืน โจทก์จึงฟ้องขอให้บังคับจำเลยโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและบ้านหรือคืนเงิน 740 บาท
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1318/2479นางกลบ อรรถรัฐโจทก์นางหนูนุ้ย โจงจาบจำเลย ป.พ.พ. ในพินัยกรรม์มีข้อความกล่าวถึงจำนวนเงินที่ผู้ทำพินัยกรรม์รับเงินในทางกู้ยืมจากเขา เขาถือเอาข้อความในพินัยกรรม์นั้นเป็นหลักฐานฟ้องร้องได้ อำนาจฟ้อง จำเลยกู้เงินโจทก์แล้วสัญญาจะชดใช้เงินโดยทำพินัยกรรม์ยกที่ดินให้โจทก์โดยมีเงื่อนไขว่าถ้าโจทก์หย่ากับสามีแล้ว จำเลยจะคืนเงินให้ บัดนี้โจทก์หย่ากับสามีแล้ว โจทก์ก็มีอำนาจฟ้องเรียกเงินรายนี้ได้ได้ความว่าเมื่อโจทก์แต่งงานกับบุตร์จำเลยแล้วสัก ๕-๖ เดือนจำเลยได้ขอให้โจทก์หาเงินเพื่อใช้หนี้ จำเลยเป็นเงิน ๗๔๐ บาท โจทก์จึงให้เงิน ๗๔๐ บาทแก่จำเลยไปจำเลยจึงทำพินัยกรรม์ไว้ฉะบับหนึ่งยกที่ดินและเรือนให้โจทก์กับสามีซึ่งเป็นบุตร์จำเลยในพินัยกรรม์มีข้อความกล่าวถึงเรื่องเงิน ๗๔๐ บาทซึ่งโจทก์หามาให้ใช้หนี้ และว่าถ้าโจทก์กับบุตร์จำเลยหย่ากันโจทก์จะคืนเงิน ๗๔๐ บาทนั้นให้ มาบัดนี้โจทก์กับบุตร์จำเลยหย่าขาดกนแล้ว จำเลยกลับใจเรียกที่ดินคืนโจทก์จึงฟ้องขอให้ศาลบังคับจำเลยโอนกรรมสิทธิที่ดินและบ้านให้โจทก์หรือคืนเงิน ๗๔๐ บาทให้ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยคืนเงิน ๗๔๐ บาทให้โจทก์ ศาลฎีกาตัดสินว่าที่จำเลยต่อสู้ว่าโจทก์ยังไม่มีอำนาจฟ้องนั้น เห็นว่าเมื่อพินัยกรรม์มีเงื่อนไขดังกล่าวมาข้างต้นฉะนี้ การยกที่ดินให้เป็นการชำระหนี้ในภายหน้าก็เป็นอันเกิดมีขึ้นมิได้ จำเลยจึงต้องคืนเงินให้โจทก์ ๆ จึงฟ้องเรียนได้ และที่จำเลยอ้างว่าการกู้ยืมเงินรายนี้ไม่มีหนังสือตาม ม.๖๕๓ นั้นเห็นว่าหนังสือพินัยกรรม์ของจำเลยเป็นหลักฐานอันชัดแจ้งที่กล่าวถึงเงินที่จำเลยเอามาจากโจทก์ และมีลายมือชื่อไว้เป็นสำคัญดังนี้โจทก์จึงฟ้องร้องได้จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์(พลางกูร-มนธา-อรรถก