คดีมรดกของผู้นับถือศาสนาอิสลามต้องใช้กฎหมายอิสลามบังคับ และศาลมีหน้าที่รู้กฎหมายอิสลามเอง ไม่ใช่หน้าที่คู่ความต้องนำสืบ
ตามตราสารกระทรวงยุตติธรรมที่ 30/4353 ลงวันที่ 24 กันยายน พ.ศ.2460 ประกอบกับกฎข้อบังคับปกครองบริเวณเจ็ดหัวเมือง ร.ศ.120 ข้อ 32 บังคับให้ใช้กฎหมายอิสลามและให้โต๊ะกาลีเป็นผู้พิพากษา ดังนั้นศาลมีหน้าที่นำบทกฎหมายอิสลามมาบังคับคดี ไม่ใช่หน้าที่ของคู่ความที่จะต้องนำสืบ
พิพากษายืนตามศาลล่าง
โจทก์ฟ้องว่าพระยาภูมินาถภักดีซึ่งเป็นผู้ถือศาสนาอิสลามทำพินัยกรรมยกทรัพย์ให้ภริยาและบุตรหลาน โจทก์มีสิทธิได้รับตามพินัยกรรม จึงฟ้องเรียกทรัพย์จากจำเลย ศาลชั้นต้นเห็นว่าไม่ควรสืบพยานโจทก์และยกบทกฎหมายอิสลามวินิจฉัยว่าพินัยกรรมขัดต่อกฎหมายอิสลามเป็นโมฆะ โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับทรัพย์ พิพากษายกฟ้อง ศาลอุท
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1355/2479นายตนกูฮาหมัด บินตำมะหงง,คุณหญิงหวันเต๊ะ ภูมินาถภักดี ที่1โจทก์นางตนกูสะฮาราห์ที่ 2จำเลย ป.พ.พ. พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 5 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 คดีเกี่ยวกับมฤดกของคนถือสาสนาอิสลาม ต้องใช้กฎหมายอิสลามบังคับ พะยาน หน้าที่นำสืบ ข้อความที่ศาลรู้เอง คดีที่ต้องใช้กฎหมายอิสลามบังคับนั้น เป็นหน้าที่ของศาลเป็นผู้ใช้กฎหมายบังคับแก่คู่ความ หาใช่เป็นหน้าที่ของคู่ความจะต้องนำสืบไม่คดีนี้โจทก์ฟ้องว่าพระยาภูมินาถภักดีซึ่งเป็นผู้ถือสาสนาอิสลามได้ทำพินัยกรรม์ยกทรัยพ์ให้ภริยาและบุตร์หลาน โจทก์มีสิทธิ์ได้รับตามพินัยกรรม์ จึงฟ้องเรียกทรัพย์จากจำเลย ชั้นพิจารณาโจทก์จะขอนำพะยานมาสืบ ๓ ข้อ คือ ๑. สืบลัทธิประเพณีสาสนาอิสลามเพราะโจทก์ถือว่าลัทธิประเพณีสาสนาอิสลามไม่ใช่กฎหมายของประเทศสยาม ๒. สืบพิธีการให้ทรัพย์มฤดกซึ่งโจทก์ยังไม่ทราบว่าพระยาภูมินาถได้กระทำหรือไม่และ ๓ ฯลฯ ศาลจังหวัดสตูลเห็นว่าไม่ควรสืบพะยานโจทก์ทั้ง ๓ ข้อจึงสั่งให้งดเสีย แล้วยกบทกฎหมายอิสลามขึ้นวินิจฉัยรวมความว่าพินัยกรรม์ที่โจทก์อ้างขัดต่อกฎหมายอิสลามเป็นโมฆะ โจทก์ไม่มีสิทธิได้รับทรัพย์ตามพินัยกรรม์ พิพากษาให้ยกฟ้อง ศาลอุทธรณ์ตัดสินยืน ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ปัญหาข้อแรกมีว่ากฎหมายจารีตแห่งประเพณีอิสลามนั้นเป็นหน้าที่ของศาลจะต้องรู้เองหรือว่าจะต้องให้คู่ความนำสืบ เห็นว่าตามตราสารกระทรวงยุตติธรรมที่ ๓๐/๔๓๕๓ ลงวันที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ.๒๔๖๐ ประกอบด้วยกฎข้อบังคับปกครองบริเวณเจ็ดหัวเมือง ร.ศ.๑๒๐ ข้อ ๓๒ บังคับให้ใช้กฎหมายอิสลามและให้โต๊ะกาลีเป็นผู้พิพากษา คดีเรื่องนี้ก็มี+โต๊ะยุตติธรรม(โต๊ะกาลี) เป็นผู้พิพากษาพิจารณาคดีอยู่แล้วซึ่งเป็นหน้าที่ต้องนำบทกฎหมายอิสลามม