การรับบุตรบุญธรรมโดยไม่ได้รับความยินยอมจากคู่สมรส และสัญญาประนีประนอมยอมความในศาลที่ให้บุคคลภายนอกปกครองเด็ก ไม่ก่อให้เกิดสิทธิปกครองแก่บุคคลภายนอก
การรับบุตรบุญธรรมต้องได้รับความยินยอมจากคู่สมรสตาม ป.พ.พ. มาตรา 1584 และ พ.ร.บ.จดทะเบียนครอบครัว พ.ศ.2478 มาตรา 22 หากขาดความยินยอมย่อมไม่สมบูรณ์ และสัญญาประนีประนอมยอมความในศาลระหว่างบิดามารดาไม่อาจก่อให้เกิดสิทธิแก่บุคคลภายนอกที่มิได้เป็นคู่ความ
พิพากษายืน ให้จำเลยส่งตัวเด็กคืนแก่บิดามารดา
บิดามารดาทำสัญญาประนีประนอมยอมความในศาลให้บุตรอยู่ในความปกครองของจำเลยตลอดชีวิต และมารดาจดทะเบียนบุตรเป็นบุตรบุญธรรมของจำเลย แต่การจดทะเบียนขาดความยินยอมของสามีจำเลย
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1066/2495พระยาปรีดานฤเบศร์ กับพวกโจทก์นางหลี พันธุ์ฟักจำเลย ป.วิ.พ. ม. 138, ม. 145. ป.พ.พ. ม. 374, ม. 1584, ม. 1586. พ.ร.บ.จดทะเบียนครอบครัว พ.ศ.2478 บิดามารดาพิพาทกันเรื่องบุตรจึงทำสัญญาประนีประนอมยอมความกันในศาลให้บุตรอยู่ในความปกครองของจำเลยตลอดชีวิตของจำเลย และมารดาเด็กยังได้จดทะเบียนเด็กให้เป็นบุตรบูญธรรมของจำเลยอีก แต่ปรากฎว่าการจดทะเบียนรับบุตรบูญธรรมของจำเลยขาดความยินยอมของสามีจำเลย จึงไม่สมบูรณ์ตาม ป.ม.แพ่งฯมาตรา 1584 และ พ.ร.บ.จดทะเบียนครอบครัว 2478 มาตรา 22 ดังนี้ จึงไม่ทำให้จำเลยมีอำนาจปกครองเด็กและจำเลยเป็นบุคคลภายนอกคดีที่บิดามารดาเด็กยอมความกัน จำเลยจึงไม่ได้สิทธิตามกฎหมายอย่างไร ฉะนั้นจำต้องคืนเด็กให้แก่บิดามารดาเด็กนั้นโจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทั้งสองเป็นบิดามารดา ด.ญ.แป๋ว แต่โจทก์ทั้งสองมิได้จดทะเบียนสมรสกันตามกฎหมายโจทก์ทั้งสองพิพาทกันเรื่องบุตรในคดีหนึ่ง ได้ทำสัญญาประนีประนอมกัน ให้ ด.ญ.แป๋วอยู่ในความปกครองของจำเลยตลอดชีวิตของจำเลย บัดนี้โจทก์ทั้งสองไม่มีความประสงค์ให้ ด.ญ.แป๋วอยู่กับจำเลยต่อไป จำเลยไม่ยอมส่งคืน โจทก์จึงขอให้ศาลบังคับ จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกคืน และโจทก์ที่ ๒ ได้จดทะเบียน ด.ญ.แป๋วเป็นบุตรบูญธรรมของจำเลยแล้ว ศาลชั้นต้น พิพากษาให้จำเลยส่งตัว ด.ญ.แป๋วคืน จำเลยอุทธรณ์, ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า กาจดทะเบียนรับบุตรบูญธรรมของจำเลยไม่สมบูรณ์ เพราะขาดความยินยอมของคู่สมรสที่ยังมีตัวอยู่ และมิได้วิกลจริต ไม่เป็นไปตามป.ม.แพ่งฯมาตรา ๑๕๘๔ ประกอบด้วย พ.ร.บ.จดทะเบียนคอรบครัว พ.ศ.๒๔๗๘ มาตรา ๒๒ การที่โจทก์ที่ ๑ กับโจทก์ที่ ๒ ทำยอมกันในศ