ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 485/2486

ประเด็นกฎหมาย

พระบรมราชานุญาตที่มีเงื่อนไขให้โจทก์ทำตามโครงการก่อนออกตราจอง ไม่ได้ให้กรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองพิเศษในที่ดินแก่โจทก์

หลักกฎหมาย

พระบรมราชานุญาตที่มีเงื่อนไขให้โจทก์ทำตามโครงการก่อนออกตราจอง มิได้พระราชทานที่ดินให้เป็นกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองพิเศษแก่โจทก์ แต่เป็นเพียงให้โจทก์ทำตามเงื่อนไขก่อนจึงจะออกตราจองให้เป็นกรรมสิทธิ์ เมื่อโจทก์ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไข แต่รัฐบาลเป็นฝ่ายดำเนินการเอง โจทก์จึงไม่มีสิทธิในที่ดิน

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลล่างที่ยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระเจ้าแผ่นดินให้กระทรวงเกษตราธิการออกตราจองให้โจทก์โดยมีเงื่อนไขให้โจทก์ทำตามโครงการ แต่โจทก์ไม่ได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขนั้น ต่อมารัฐบาลเป็นฝ่ายดำเนินการตามเงื่อนไขนั้นเอง

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 485/2486นายพิสูตร ตันทิกุลโจทก์นายไช่ ไจเย็นจำเลย ป.ที่ดิน พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน ร.ศ.127 ป.พ.พ. ม. 1304, ม. 1367พระบรมราชานุญาตของพระเจ้าแผ่นดินที่ซงไห้กะซวงกเสตราธิการออกตราจองไห้โจทโดยมีเงื่อนไขนั้น มิได้หมายความว่า ซงพระราชทานที่ดินไห้เปนกัมสิทธิหรือไห้สิทธิครอบครองพิเสสโจทแต่ประการไดโจทฟ้องขอไห้สาลสแดงว่า ที่ดินตามรูปแผนที่เปนกัมสิทธิของโจท และห้ามจำเลยกับบริวารเข้าไปเกี่ยวข้อง จำเลยต่อสู้กัมสิทธิและตัดฟ้องว่า พระบรมราชานุญาตที่โจทได้รับพระราชทานนั้นมีเงื่อนไขไห้โจททำตามโครงการน์ แต่โจทหาได้ปติบัติตามเงื่อนไขนั้นไม่ จนรัถบาลจัดทำตามเงื่อนไขนั้นเสียเอง โจทจึงไม่มีกัมสิทธิไนที่ดินรายนี้ สาลชั้นต้นและสาลอุธรน์ พิจารนาเห็นว่าจำเลยมีหลักถานดีกว่าโจท จึงพิพากสายกฟ้องโจท โจทดีกาว่า พระบรมราชานุญาตซึ่งโจทได้รับพระราชทานนั้นเปนกดหมาย +ไห้โจทมีกัมสิทธิหรือสิทธิครอบครองพิเสสไนที่ดินรายนี้ สาลดีกาเห็นว่าตามพระบรมราชานุญาตนั้นมิได้พระราชทานที่ดินไห้ เปนกัมสิทธิหรือสิทธิครอบครองพิเสสแก่โจท เปนแต่ไห้โจททำตามเงื่อนไขที่กะซวงกเสตราธิการได้วางไว้เสียก่อนจึงจะออกตราจองไห้เปนกัมสิทธิ แต่ต่อมากลับได้ความว่ารัถบาลเปนฝ่ายที่ทำตามเงื่อนไขนั้นเสียเอง จึงพิพากสายืนตามสาลล่าง(ทิพปัญญา อ. บุปผเวส-ทิพปัญญา อ. บุปผเวส-ธรรมบัณฑิต บุนยะปานะ)ศาลชั้นต้น - นายยุ้ย อาตมียานันท์ศาลอุทธรณ์ - นายขจร สุนทย์ทัยแหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ