ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 489/2486

ประเด็นกฎหมาย

การแบ่งสินสมรสและมรดกเมื่อสมรสก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 แต่ตายหลังจากใช้บรรพ 5 แล้ว และปัญหาค่าขึ้นศาลในชั้นฎีกา

หลักกฎหมาย

พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายแพ่งฯ บรรพ 5 มาตรา 4 บัญญัติว่าบทบัญญัติบรรพ 5 ไม่กระทบกระเทือนการสมรสที่มีอยู่ก่อนใช้บรรพ 5 และความสัมพันธ์ในครอบครัวอันเกิดแต่การสมรสนั้น ดังนั้นการแบ่งสินสมรสจึงต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ก่อนใช้บรรพ 5 ส่วนการแบ่งมรดกให้ใช้บรรพ 6 เนื่องจากไม่มีบทบัญญัติยกเว้นเช่นเดียวกับ

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ในส่วนการแบ่งสินสมรส และให้ศาลชั้นต้นคืนค่าขึ้นศาลที่เกินให้โจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

นางพิมบุตรสาวโจทก์สมรสกับจำเลยก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 แต่เสียชีวิตหลังจากใช้บรรพ 5 แล้ว ศาลชั้นต้นให้แบ่งสินสมรสคนละครึ่ง ศาลอุทธรณ์ให้แบ่งสินสมรสของนางพิม 1 ส่วน ของจำเลย 2 ส่วน และแบ่งมรดกตามบรรพ 6

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.วิ.พ. ม. 150
• ป.พ.พ. ม. 1517
• ม. 1633
• ม. 1635

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 489/2486นายหล่อ ขล่ายแย้ม นางพุ่ม ขล่ายแย้มโจทก์นายชั้น ทับแก้วจำเลย ป.พ.พ. ม. 1517, ม. 1633, ม. 1635 พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 5 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 ป.วิ.พ. ม. 150 พ.ร.บ.ให้ใช้บทบัญญัติบรรพ 6 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พ.ศ.2477 เปนสามีภรรยาก่อนไช้ป.พ.พ.บัพ 5 แต่ตายจากกันเมื่อไช้ ป.พ.พ.บัพ 5 แล้ว ต้องแบ่งสมรสตามจดหมายลักสนะผัวเมีย แต่แบ่งมรดกตาม ป.พ.พ.บัพ 6 ไนชั้นดีกาผู้ดีกาต้องเสียค่าขั้นสาลฉเพาะไนทุนทรัพย์ที่เรียกร้องไนชั้นดีกา ไม่ต้องเสียไนทุนทรัพย์ที่สาลอุธรน์ตัดสินไห้โจทแล้วโจทจำเลยพิพาทกันเรื่องมรดกนางพิมบุตรสาวโจทซึ่งเปนภรรยาจำเลย สาลชั้นต้นไห้แบ่งสมรสระหว่างนางพิมกับจำเลยคนละครึ่ง ของนางพิมตกเปนมรดก สาลอุธรน์ไห้แบ่งสมรสของนางพิม ๑ ส่วนของจำเลย ๒ ส่วน เพราะสมรสกันก่อนไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ ส่วนการแบ่งมรดกไห้แบ่งตามประมวนแพ่งบัพ ๖ โจทดีกาไนเรื่องแบ่งสมรส สาลดีกาวินิฉัยว่า พ.ร.บ.ไห้ไช้ประมวนแพ่งฯ บัพ ๕ พ.ส. ๒๔๗๗ มาตรา ๔ มีข้อความว่า บทบัญญัติบัพ ๕ ไม่กะทบกะเทือนการสมรสซึ่งมีหยู่ก่อนไช้บัพ ๕ และทั้งความสัมพันธ์ไนครอบครัวอันเกิดแต่การสมรสนั้น ๆ ฉนั้นที่สาลอุธรน์แบ่งสมรสจึงชอบแล้ว ส่วนการแบ่งมรดกแบ่งตามบัพ ๖ นั้น ก็เนื่องจากการไห้ไช้บัพ ๖ ไม่มีบทบัญญัติเช่นกับการไช้บัพ ๕ มาตรา ๔ อนึ่งคดีนี้สาลอุธรน์พิพากสาไห้จำเลยแบ่งทรัพย์ไห้โจทน้อยกว่าที่สาลชั้นต้นพิพากสาไห้และโจทดีกาขอไห้สาลพิพากสาแบ่งเช่นสาลชั้นต้น ฉะนั้นจำนวนทุนทรัพย์ไนชั้นดีกานี้คือจำนวนเงินซึ่งสาลอุธรน์ไห้น้อยกว่าสาลชั้นต้น ตาม ป.ว.พ.ม.๑๕๐ วัค ๒ สาลต้องคิดว่าขึ้นสาลชั้นดีกาตามจำนวนเงินนี้ ไห้สาลชั้นต้นคืนค่าขึ้นสาลที่เกินไห้โ