ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับสิทธิในทรัพย์สินสมรส การทำพินัยกรรมยกทรัพย์สินสมรส และการครอบครองปรปักษ์
สามีภริยาทำพินัยกรรมยกทรัพย์อันเป็นสินบริคณห์ให้แก่ผู้อื่นได้เฉพาะเท่าที่เป็นส่วนของตนเท่านั้น ตามมาตรา 1477 ป.พ.พ. และผู้ที่ครอบครองมิได้มีเจตนาครอบครองที่พิพาทไม่มีทางได้กรรมสิทธิ์
พิพากษายืน
นางเจียมและนายหลำเป็นสามีภริยาก่อนใช้ ป.พ.พ. สินสมรสของภริยามี 1 ใน 3 และของสามีมี 2 ใน 3 นางเจียมทำพินัยกรรมยกส่วนของตนให้โจทก์ นายหลำทำพินัยกรรมยกส่วนของตนให้โจทก์ก่อน แล้วเปลี่ยนใจทำพินัยกรรมใหม่ยกให้จำเลย โจทก์อ้างว่าครอบครองทรัพย์พิพาทมา 25 ปี
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 816/2508วัดท้ายเมือง โดยนายพลอย มีสงฆ์ ไวยาวัจกร ผู้รับมอบอำนาจโจทก์นางสาวรังสาต พตด้วงจำเลย ป.พ.พ. ม. 801, ม. 1382, ม. 1477, ม. 1653 ป.วิ.พ. ม. 60 กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 68 กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 72 สามีภริยาซึ่งทำการสมรสกันก่อนใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ สินสมรสของภริยามีอยู่ 1 ใน 3 และของสามีมีอยู่ 2 ใน 3 ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1477 สามีภริยาทำพินัยกรรมยกทรัพย์อันเป็นสินบริคณห์ให้แก่ผู้อื่นได้เฉพาะแต่ที่เป็นส่วนของตนเท่านั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1653 ผู้เขียนหรือพยานในพินัยกรรมจะเป็นผู้รับทรัพย์ตามพินัยกรรมไม่ได้เท่านั้น มิได้ห้ามศาลไม่ให้รับฟังคำบุคคลเหล่านี้เป็นพยาน ผู้ที่ครอบครองมิได้มีเจตนาครอบครองที่พิพาทไม่มีทางได้กรรมสิทธิ์ เดิม โจทก์มอบอำนาจให้ไวยาวัจกรดำเนินคดี ต่อมาไวยาวัจกรตาย โจทก์จึงมอบอำนาจให้บุคคลอีกคนหนึ่งดำเนินคดีต่อไปในชั้นฎีกา ผู้รับมอบอำนาจคนหลังจึงมีสิทธิยื่นฎีกาได้โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๔๗๖ นางเจียม แซ่นิ้ม ได้ทำพินัยกรรมยกทรัพย์ที่มีอยู่ในเวลานั้นและที่จะมีต่อไป ให้แก่โจทก์ สามีของนางเจียมรู้เห็นด้วย นางเจียมตายวันที่ ๒๐ เมษายน ๒๔๗๘ โจทก์ได้เข้าครอบครองมรดกของเจียมทั้งหมดโดยสงบเปิดเผย ด้วยเจตนาเป็นเจ้าของเป็นเวลา ๒๕ ปีแล้ว เมื่อวันที่ ๒๑ มกราคม ๒๕๐๑ โจทก์ทำพินัยกรรมของนางเจียมไปขอรับมรดกต่อสำนักงานที่ดิน จำเลยซึ่งมิใช่ทายาทโดยธรรมของนางเจียม นายหลำสามีนางเจียมได้คัดค้านว่า นายหลำได้ทำพินัยกรรมยกสินสมรสของนายหลำสองในสามส่วนในกองมรดกของนางเจียมให้แก่จำเลยตั้งแต่วันที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๔๘๑ นายสมพลบิดาจำเลยกับพยานในพินัยกรรมได้สมคบกันปลอมพินัยกรรมขึ้นเพื่อแย่ง