ปัญหาว่าคำฟ้องของโจทก์เป็นคำฟ้องขอให้บังคับจำเลยในฐานะผู้รับมฤดกให้โอนที่ดินตามสัญญาหรือเป็นคำฟ้องโดยถือว่าที่ดินตกเป็นของโจทก์และนางขันถมแล้ว
สัญญาต่างตอบแทนกันไม่ใช่สัญญาให้ ผู้รับมฤดกมีหน้าที่โอนที่ดินให้แก่โจทก์ตามสัญญา แต่โจทก์มิได้ฟ้องขอให้บังคับจำเลยในฐานะผู้รับมฤดกให้โอนที่ดินตามสัญญา แต่ฟ้องโดยถือว่าที่ดินตกเป็นของตนแล้ว จึงไม่สามารถบังคับตามที่โจทก์ขอได้
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์
นายช้อยบิดาโจทก์และจำเลยได้เอาที่ดินมาตีเป็นทองคำหมั้นให้นางขันถม 6 ไร่ และกองทุนให้โจทก์กับนางขันถมอีก 4 ไร่ รวม 10 ไร่ แต่ยังไม่ได้จดทะเบียน ต่อมานางขันถมตาย นายช้อยตาย จำเลยขอรับมฤดก โจทก์ฟ้องขอให้ศาลแสดงกรรมสิทธิในที่ดิน 10 ไร่ โดยถือว่าที่ดินตกเป็นของตนแล้ว
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 973/2492นายฉลวย ธรรมรัตน์ธรรมรัตน์นางลออง (นามสกุลไม่ปรากฎ) ที่1,นางสอิ้ง ป้องภัน ที่ 2ล. ป.วิ.พ. ม. 172 ป.ที่ดิน ป.พ.พ. ม. 525, ม. 369, ม. 1299.โจทก์ฟ้องว่า ช.บิดาโจทก์จำเลยได้เอาที่ดินเนื้อที่ 19 ไร่เศษมาตีเป็นทองคำหมั้นให้แก่ ข. 6 ไร่ในเวลาที่โจทก์กับ ข.สมรสกัน และกองทุนให้โจทก์กับ ข. อีก 4 ไร่ รวมเป็น 10 ไร่ โจทก์กับ ข.มีบุตรคนหนึ่ง ข.ตาย ที่ 10 ไร่จึงตกได้แก่โจทก์และบุตร จึงขอให้ศาลแสดงว่าโจทก์มีกรรมสิทธิในที่นา 10 ไร่ ห้ามมิให้จำเลยเกี่ยวข้อง ดังนี้ ต้องแปลฟ้องโจทก์ว่า โจทก์มิได้ฟ้องขอให้บังคับจำเลยในฐานะผู้รับมฤดก ช. ให้โอนที่ให้แก่โจทก์ตามสัญญาที่ ช.ทำไว้กับโจทก์และ ข. แต่ฟ้องโดยถือว่าที่ตกเป็นของ ข. และโจทก์แล้ว 10 ไร่.โจทก์ฟ้องว่า นายช้อยบิดาโจทก์,จำเลยได้เอาที่ดินเนื้อที่ ๑๙ ไร่ ๒ งาน ๕๒ วามาตีเป็นทองคำหมั้นให้แก่นางขันถม ๖ ไร่ ในเวลาที่นางขันถมสมรสกับโจทก์และกองทุนให้โจทก์กับนางขันถมอีก ๔ ไร่ รวมเป็น ๑๐ ไร่ แต่ยังไม่ได้แก้ทะเบียน โจทก์และนางขันถมได้ยึดถือที่ดินนี้เป็นของตนรวม ๑๐ ไร่ ต่อมาโจทก์และนางขันถมอยู่กินด้วยกัน จนมีบุตร คือ เด็กชายเฉลิม นางขันถมตาย นา ๖ ไร่ที่ตีเป็นทองหมั้นและตกเป็นสินส่วนตัว จึงตกได้แก่โจทก์และบุตร ส่วนอีก ๔ ไร่ที่เป็นทุนก็ตกแก่โจทก์และบุตร ส่วนนายช้อยคงเหลืออีกเพียง ๙ ไร่ ๒ งาน ๕๒ วา นายช้อยตายในปี พ.ศ. ๒๔๙๐ จำเลยได้ตกลงให้โจทก์เป็นผู้ออกเงินทำศพ จำเลยจะไม่เกี่ยวข้องกับที่มฤดก ๙ ไร่เศษนี้ โดยให้เป็นกรรมสิทธิแก่โจทก์บัดนี้จำเลยได้ประกาศขอรับมฤดกที่แปลงนี้รวมทั้งของโจทก์ ๑๐ ไร่ด้วย จึงขอให้ศาลแสดงว่า โจทก์มีกรรมสิทธิในที่นา ๑๐ ไร่ ห้ามไม่ให้จำเลยเกี่ยวข้อง หักค่าทำศพออกจากที่ดินส่วนที่เ