ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2492

ประเด็นกฎหมาย

ที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน บุคคลจะได้กรรมสิทธิโดยการครอบครองตามมาตรา 1382 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่ได้ ต้องดำเนินการตา

หลักกฎหมาย

ที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินตามมาตรา 1304(1) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บุคคลจะได้มาซึ่งกรรมสิทธิได้เฉพาะแต่การกระทำตามกฎหมายที่ดินตามมาตรา 1334 เท่านั้น การได้กรรมสิทธิในอสังหาริมทรัพย์โดยทางอายุความตามมาตรา 1382 ต้องเป็นทรัพย์ที่บุคคลมีกรรมสิทธิอยู่ก่อนแล้ว ไม่ใช่ที่รกร้า

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่าที่ดินไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ เนื้อที่ประมาณ 300 ไร่เศษ ซึ่งผู้ร้องได้เข้าครอบครองทำประโยชน์มา 20 ปีเศษ เป็นกรรมสิทธิของผู้ร้อง และขอให้ศาลมีคำสั่งไปยังหอทะเบียนที่ดินให้ทำการรังวัดออกโฉนดให้ผู้ร้อง

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1197/2492นายต้อ บัวสูง , นายเที่ยง บัวสูง, นายหมัด โต๊ะอาดำผู้ร้อง ป.ที่ดิน ป.พ.พ. ม. 1382, ม. 1304, ม. 1334. ป.วิ.พ. ม. 55. พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉบับที่ 7) พ.ศ.2486 ที่สาธารณะสมบัติของแผ่นดิน บุคคลจะได้มาซึ่งกรรมสิทธิได้ก็ฉะเพาะแต่การกระทำตามกฎหมายที่ดิน ดั่งที่ได้มีบทบังคับไว้ในมาตรา 1334 กฎหมายที่ดินดั่งว่านี้ได้มีปรากฎ เป็นบทบัญญัติใน พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดินเป็นลำดับมา จนถึงฉะบับที่ 7 พ.ศ. 2486 การร้องขอให้ศาลแสดงว่าที่ดินไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ ซึ่งผู้ร้องได้ครอบครองมา 20 ปีเศษเป็นของผู้ร้องนั้น ได้มีมาตรา 13,15 แห่ง พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉะบับที่ 7) 2486 บังคับไว้แล้ว ส่วนการได้กรรมสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ตามมาตรา 1382 ป.ม.แพ่งฯ นั้น ต้องเป็นทรัพย์ที่บุคคลมีกรรมสิทธิอยู่ก่อนแล้ว ไม่ใช่ที่รกร้างว่างเปล่าไม่มีหนังสือสำคัญ.คดีนี้ ผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งแสดงว่า ที่ดินไม่มีหนังสือสำคัญสำหรับที่ เนื้อที่ประมาณ ๓๐๐ ไร่เศษ ซึ่งผู้ร้องได้เข้าครอบครองโก่นสร้างมา ๒๐ ปีเศษ เป็นกรรมสิทธิของผู้ร้อง ขอให้ศาลมีคำสั่งไปยังหอทะเบียนที่ดินให้ทำการรังวัดออกหน้าโฉนดให้ผู้ร้อง ศาลชั้นต้นเห็นว่า คำร้องของผู้ร้องเป็นคำฟ้อง ต้องทำตามแบบคำฟ้องตามแบบพิมพ์ที่จัดไว้ และตามกฎหมายที่ผู้ร้องอ้างมาไม่ได้ให้อำนาจผู้ร้องจะเสนอคดีต่อศาลได้ จึงสั่งไม่รับคำร้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามคำร้องของผู้ร้องแสดงว่า ที่ดินนั้น เป็นทีดินรกร้างว่างเปล่า อันเป็นสาธารณะสมบัติของแผ่นดิน ตาม ป.ม.แพ่งฯ มาตรา ๑๓๐๔(๑) ซึ่งบุคคลจะได้มาซึ่งกรรมสิทธิได้ ก็ฉะเพาะแต่การกระทำตามกฎหมายที่ดิน ดั่งที่ได้มีบทบังคับไว้ในมาตรา ๑๓๓๔ กฎหมายที่ดินดั่ง