ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 818/2491นายอยู่ กรุดเจียมที่ 1 นายแช หยงไทยที่ 2โจทก์นางบุญ แตงเส็งจำเลย ป.ที่ดิน ป.พ.พ. ม. 133, ม. 138, ม. 456, ม. 1382. พ.ร.บ.ออกโฉนดที่ดิน (ฉบับที่ 6) พ.ศ.2479 ม. 8 ป.วิ.พ. ม. 142, ม. 178, เรื่องโมฆะกรรมที่คู่กรณีได้กลับคืนยังฐานะเดิมนั้น ก.ม.บัญญัติไว้ฉะเพาะกรณีที่เป็นโมฆียะกรรมแล้ว ถูกบอกล้างตาม ป.พ.พ.มาตรา 136 ส่วนนิติกรรมที่เป็นโมฆะมาแต่แรกนั้น หาได้บัญญัติถึงการกลับคืนฐานะเดิมไม่ เพราะเมื่อเป็นการเสียเปล่ามาแต่ต้นแล้ว ฐานะนของคู่กรณีก็มิได้เคยมีการเปลี่ยนแปลงเลย ที่ดินยังเป็นกรรมสิทธิของเจ้าของอยู่ ผู้อื่นไปขอใบเหยียบย่ำได้มาเท่านั้น หาทำให้เกิดกรรมสิทธิในที่ดินไม่ ที่พิพาทเป็นที่บ้าน แม้ภายหลังรื้อเรือลง ก็หาทำให้สภาพของที่เปลี่ยนไปไม่ ซื้อขายที่ดินโดยมิได้จดทะเบียน สัญญาเป็นโมฆะ ผู้ขายฟ้องเรียกที่ดินคืนได้ ถ้าผู้ซื้อไม่ได้ฟ้องแย้งขอให้ผู้ขายคืนราคาที่รับไป ศาลก็ไม่พิพากษาให้ผู้ขายคืนเงินโจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ขายที่ดินและเรือนแก่โจทก์ที่ ๑ ๆ ได้ขายที่ดินดังกล่าวแก่โจทก์ที่ ๒ โดยถูกต้องและชอบด้วย ก.ม. ภายหลังจำเลยได้ใช้สิทธิเก็บผลไม้ในที่ดินของโจทก์ ขอให้ขับไล่และเรียกค่าเสียหาย จำเลยให้การและฟ้องแย้งว่า จำเลยได้กู้เงินโจทก์ และมอบที่ดินและเรือนให้ยึดถือเก็บประโยชน์ต่างดอกเบี้ย ต่อมาโจทก์ทั้งสองไปร้องต่ออำเภอว่า ที่ดินเป็นที่ว่างเปล่าไม่มีเจ้าของขอใบเหยียบย่ำ และโจทก์ที่ ๑ ขายโจทก์ที่ ๒ จำเลยรู้เรื่อง จึงนำเงินไปชำระ โจทก์ไม่ยอมรับ จำเลยจึงใช้สิทธิครอบครองขอให้ยกฟ้องโจทก์และให้จำเลยเข้าสู่ฐานะเดิม ให้โจทก์คืนหรือใช้ราคาเรือนที่รื้อไปด้วย ศาลชั้นต้นเห็นว่า สัญญาระหว่างโจทก์ที่ ๑ และจำเลย หากเป็นจริงดังโจทก์กล่าว ก็เ