ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 763 - 766/2495

ประเด็นกฎหมาย

การตีความคำว่า "ตั้งบ้านเรือน" ตาม พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ.2486 และ พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล พ.ศ.2492 ว่าหมายถึงเฉพาะเจ้าของบ้านหรือรวมถึงผู้อยู่อาศ

หลักกฎหมาย

คำว่า "ตั้งบ้านเรือน" ตาม พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ.2486 และ พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล พ.ศ.2492 ต้องตีความรวมถึงบุคคลที่อยู่ในเคหะสถานบ้านเรือนของผู้อื่นด้วย ไม่จำกัดเฉพาะเจ้าของบ้าน การมีชื่อในทะเบียนราษฎรในเขตเทศบาลเป็นเพียงข้อสันนิษฐานเบื้องต้นว่าผู้นั้นตั้งบ้านเรือนอยู่ในเขตเทศบาล แต่สามารถหักล้า

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ว่า หนังสือที่จำเลยแจ้งให้โจทก์ทราบว่าโจทก์ขาดจากสมาชิกในสภาเทศบาลเมืองลพบุรีนั้นเป็นโมฆะ และโจทก์ทุกคนยังคงเป็นสมาชิกอยู่

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ทั้งสี่เป็นสมาชิกสภาเทศบาลเมืองลพบุรี มีชื่อในทะเบียนราษฎรในเขตเทศบาล มาทำงานในเทศบาล แต่ไม่มีบ้านเรือนของตนเองในเขตเทศบาล โดยบางคนมีบ้านหรือภรรยานอกเขตเทศบาล จำเลยอ้างว่าโจทก์มิได้ตั้งบ้านเรือนในเขตเทศบาลจึงขาดจากสมาชิกภาพ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 763 - 766/2495นายศักดิ์ กล่ำมากโจทก์นายกเทศมนตรี เมืองลพบุรี โดยขุนสัจจเวชการจำเลยนายปลั่ง สุวรรณสโรช,นายแสวง สังขะวัตร,นายเดือน สุระโชติโจทก์นายกเทศมนตรี เมืองลพบุรี โดยขุนสัจจเวชการจำเลย ป.วิ.พ. ม. 127 พ.ร.บ.เทศบาล พ.ศ.2486 พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล พ.ศ.2482 เทศบัญญัติของเทศบาลนครกรุงเทพ เรื่อง การจัดเก็บภาษีอากร และค่าธรรมเนียมบางประเภท (ฉบับที่ 2) คำว่า ตั้งบ้านเรือนตามความหมายของ พ.ร.บ.เทศบาล 2486 หรือ พ.ร.บ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาเทศบาล พ.ศ.2492 นั้น ต้องตีความว่า มีความหมายตลอดไปถึงบุคคลที่อยู่ในเคหะสถานบ้านเรือนของผู้อื่นด้วย จะหมายเฉพาะแต่ผู้เป็นเจ้าของบ้านของตนเองเท่านั้นหาได้ไม่ ฉะนั้นการตั้งบ้านเรือนอยู่ในเขตเทศบาลตามกฎหมายเกี่ยวกับเทศบาล จึงมีความหมายเกียวกับการเทศบาล จึงมีความหมายถึงการที่บุคคลมีที่อยู่เป็นปรกติในเคหะสถานใด ๆ ในเขตเทศบาลนั่นเอง ซึ่งย่อมตรงกับคำว่าเจ้าบ้านและผู้อยู่ในบ้าน ตาม พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎรในเขตเทศบาล พ.ศ.2479 การที่มีชื่อผู้ใดเป็นผู้อยู่ในบ้านตามทะเบียนราษฎรในเขตเทศบาลนั้น ย่อมเป็นข้อสันนิษฐานเบื้องต้นว่า ผู้นั้นได้ตั้งบ้านเรือนอยู่ในเขตเทศบาลนั้น ฉะนั้นเพียงแต่ได้ความว่า ผู้นั้นไปได้ภรรยาที่ตำบลอื่นหรือไปมีบ้านเรือนอยู่ที่ตำบลอื่นโดยมิได้ความว่าผู้นั้นได้ละทิ้งที่อยู่เดิมในเขตเทศบาลตามที่ปรากฎในทะเบียนราษฎรเป็นที่อยู่ต่อไปแล้ว ก็จะฟังเป็นข้อพิศูจน์หักล้างข้อสันนิษฐานแห่งกฎหมายดังกล่าวแล้วไม่ได้ จึงต้องฟังว่าผู้นั้นยังมีที่อยู่ในเขตเทศบาลอยู่คดี ๔ เรื่องนี้ โจทก์แต่ละคนต่างฟ้องจำเลยตามลำดับสำนวนใจความต้องกันว่า โจทก์ทุกคนเป็นสมาชิกสภาเทศบาลเมืองลพบุรี ซึ่งประกาศแล้วแต่เมื่อวันท