ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1320/2506

ประเด็นกฎหมาย

บุตรนอกสมรสที่เกิดจากพี่น้องร่วมบิดามารดาซึ่งอยู่กินกันก่อนใช้ ป.พ.พ. บรรพ 5 มีสิทธิฟ้องบิดาเรียกทรัพย์สินคืนได้หรือไม่ และการสมรสของผู้เยาว์โดยไม่ได้

หลักกฎหมาย

บุตรจะฟ้องบิดาได้เฉพาะเมื่อเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย การสมรสระหว่างพี่น้องร่วมบิดามารดาก่อนใช้ ป.พ.พ. บรรพ 5 ไม่ชอบด้วยกฎหมายตามกฎหมายลักษณะผัวเมีย บุตรที่เกิดจากความสัมพันธ์ดังกล่าวเป็นบุตรนอกสมรส เว้นแต่บิดาจะจดทะเบียนหรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร การสมรสของผู้เยาว์โดยไม่ได้รับความยินยอมจากบิดามารดาหรื

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ให้จำเลยใช้ข้าวเปลือก 451 ถัง หรือใช้เงิน 8,000 บาทแก่โจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยกับนางจีบเป็นพี่น้องร่วมบิดามารดา อยู่กินเป็นสามีภรรยากันตั้งแต่ พ.ศ. 2477 ก่อนใช้ ป.พ.พ. บรรพ 5 มีบุตรคือโจทก์เกิด พ.ศ. 2483 จำเลยไม่เคยจดทะเบียนรับรองบุตรและศาลไม่เคยพิพากษา โจทก์จดทะเบียนสมรสกับนางสาวนิภาอายุ 15 ปีบริบูรณ์ โดยไม่ได้รับความยินยอมจากบิดามารดาหรือผู้ปกครอง และไม่มีผู้ใดฟ้องขอเพ

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1320/2506นายอุดม รักษาพันธ์โจทก์นายชั้น รักษาพันธ์จำเลย กฎหมายลักษณะผัวเมีย บทที่ 36 พี่น้องร่วมบิดามารดาได้เสียเป็นผัวเมียนั้น เมื่อ พ.ศ.24+7 นั้น ตามกฎหมายลักษณะผัวเมียจะต้องถูกลงโทษลอยแพ ฉะนั้น พี่น้องดังกล่าวจึงมิใช่ผัวเมียที่ชอบด้วยกฎหมาย แม้ต่อมา พ.ศ.24+ จะมีบุตรด้วยกัน ก็เป็นบุตรที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายของบิดา เว้นแต่บิดาจะจดทะเบียนหรือศาลพิพากษาว่าเป็นบุตร บุตรที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฟ้องบิดาเรียกทรัพย์ที่ยืมไปคืนได้ ไม่เป็น+ แม้ชายอายุสิบเจ็ดปีบริบูรณ์ และหญิงอายุสิบห้าปีบริบูรณ์ จะจดทะเบียนสมรสกันโดยมิได้รับความยินยอมของบิดามารดาหรือผู้ปกครองก็ตาม ก็หาถือว่าการสมรสนั้นเป็นโมฆะหรือไม่สมบูรณ์แต่อย่างใดไม่ กฎหมายเพียงแต่ให้อำนาจบิดามารดาหรือผู้ปกครองร้องขอให้ศาลสั่งเพิกถอนการสมรสเสียได้เท่านั้น หากไม่มีการร้องขอให้เพิกถอนชายหญิงนั้นก็ย่อมบรรลุนิติภาวะแล้วโจทก์ฟ้องว่า ที่นาโฉนด ๒๑๗๓ เป็นของนางจีบ มารดาโจทก์ มารดาตาย ตกได้แก่โจทก์ ให้นายชนวนเช่าคิดค่าเช่าปีละ ๔๕๑ ถัง เมื่อเดือน ๔ พ.ศ.๒+ จำเลยยืมข้าวเปลือกโจทก์ไป ๔๐๐ ถัง และวันที่ ๒๗ มกราคม ๒+ จำเลยเก็บค่าเช่าจากนายชนวนไป ๔๕๑ ถัง โดยไม่บอกโจทก์ จึงขอให้จำเลยใช้ข้าว ๔๕๑ ถัง หรือใช้ราคา ๘,๐๐๐ บาท จำเลยให้การว่า จำเลยเป็นสามีนางจีบ สมรสกัน พ.ศ.๒+ เกิดบุตร ๑ คน คือ โจทก์ นางจีบตาย จำเลยยกโจทก์ให้บุตรบุญธรรมของญาติจำเลยตั้งแต่เล็ก ๆ โจทก์จึงเข้าใจผิดว่าจำเลยเป็นลุง นางจีบตาย จำเลยครอบครองนาพิพาทแต่ผู้เดียวเกิน ๒๐ ปี นายชนวนไม่เคยเช่านาจากโจทก์และโจทก์ไม่เคยเก็บค่าเช่า จำเลยไม่เคยยืมข้าวโจทก์ จำเลยเก็บค่าเช่ามาจริง โจทก์ฟ้องจำเลยไม่ได้เป็น+ โจทก์ยังไม่บรรลุนิติภาวะจะดำเนินคดีด้วย