การเช่าเคหะอยู่อาศัยแต่ทำสัญญาเช่าเพื่อการค้าอย่างเดียวเพื่อหลีกเลี่ยง พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 ศาลจะบังคับตามสัญญาหรือไม่
แม้คู่สัญญาจะตกลงกันด้วยใจสมัคร แต่ถ้าสัญญาเช่าฝืนความจริงเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายควบคุมค่าเช่า ศาลจะไม่บังคับให้ตามสัญญา เว้นแต่การใช้จริงตรงตามสัญญาและไม่มีเจตนาหลีกเลี่ยงกฎหมาย
พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ให้ขับไล่จำเลย
จำเลยเช่าห้องพิพาทโดยทำสัญญาเช่าเพื่อการค้าอย่างเดียว แต่จำเลยใช้ห้องเป็นร้านรับจ้างเย็บเสื้อผ้าจริง จำเลยนำสืบไม่ได้ว่าถูกบังคับหรือหลอกลวง
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1177/2494พระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ โดยนายสถิตย์นิยมศิลป์ผู้รับมอบอำนาจโจทก์นายตั้งสี แซ่นิ่มจำเลย พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่าในภาวะคับขัน พ.ศ.2489 เช่าเคหะอยู่อาศัยแต่ทำหนังสือสัญญาเช่าว่า เช่าเพื่อการค้าอย่างเดียว ซึ่งฝืนความจริงเพื่อหลีกเลี่ยงให้พ้นจากความควบคุมของ พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯลฯ นั้น ศาลย่อมบังคับให้ตามหนังสือสัญญาโจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากห้องเช่าของโจทก์ จำเลยต่อสู้ว่า เช่าอยู่อาศัยได้รับความคุ้มครองตาม พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯลฯ ศาลชั้นต้นฟังว่า จำเลยใช้ห้องเช่าเป็นที่อยู่อาศัย จึงพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ฟังว่า จำเลยเช่าห้องพิพาทเพื่อประกอบการค้า จึงพิพากษากลับให้ขับไล่ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ในเรื่องทำเลของตึกแถวรายนี้ ปรากฎว่ามีทั้งที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัยและเป็นที่ร้านค้าก็มี ในข้อที่สัญญาเช่ากำหนดไว้ว่า จะใช้เพื่อทำการค้าอย่างเดียว นั้น จำเลยนำสืบไม่ได้ว่า ได้ถูกบังคับกดขี่หรือหลอกลวงประการใด จริงอยู่แม้จะด้วยใจสมัคร แต่ถ้าได้ตกลงกันไว้ฝืนจากความจริงเพื่อหลีกเลี่ยงให้พ้นจากความควบคุมของ พ.ร.บ.ควบคุมค่าเช่า ฯ แล้ว ศาลก็ไม่รับบังคับให้ แต่ในคดีนี้ จำเลยได้ใช้ตึกรายนี้เป็นร้านค้า คือรับจ้างเย็บเสื้อผ้า ข้อกำหนดในสัญญาจึงเป็นการถูกต้องกับความจริง หาใช่เจตนาจะหลีกเลี่ยงกฎหมายไม่ ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว จึงพิพากษายืน(นาถปรีชา-ดุลยทัณฑ์ชนาณัติ-มนูกิจวิมลอรรถ)ศาลแพ่ง - นายกำธร พันธุลาภศาลอุทธรณ์ - หลวงปริพนธ์พจน์พิสุทธิ์แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกาแผนกหมายเลขคดีดำศาลฎีกาหมายเลขคดีดำศาลชั้นต้นหมายเลขคดีแดงศาลชั้นต้นหมายเหตุรายการที่ 1/ ของหน้าที่ 1 พิมพ์คำพิพากษาปิดฉบับย่อ