ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับการใช้กฎหมายอิสลามบังคับในคดีมรดกที่คู่ความนับถือศาสนาอิสลามและอยู่ในเขตจังหวัดปัตตานี โดยศาลชั้นต้นมิได้ให้ตะโต๊ะยุติธรรมนั่งพ
ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการใช้กฎหมายอิสลามในเขตจังหวัดปัตตานี ฯ พ.ศ.2489 บัญญัติให้ใช้กฎหมายอิสลามบังคับ และในศาลชั้นต้นให้ตะโต๊ะยุติธรรมนั่งพิจารณาพร้อมด้วยผู้พิพากษา หากมิได้ปฏิบัติเช่นนั้น ศาลสูงมีอำนาจให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่ ไม่จำต้องยกฟ้องโดยให้ไปฟ้องใหม่
พิพากษายืน ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่
โจทก์และจำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตจังหวัดปัตตานีและต่างนับถือศาสนาอิสลาม คดีพิพาทเกี่ยวกับมรดกที่ดินซึ่งเป็นสินสมรส ศาลชั้นต้นพิจารณาคดีโดยไม่มีตะโต๊ะยุติธรรมนั่งพิจารณาร่วมด้วยผู้พิพากษา
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1349/2494นางคอดีเยาะ เจ๊ะเลาะโจทก์นางแมะบีไก ดือราแมจำเลย พ.ร.บ.ว่าด้วยการใช้กฎหมายอิสลามในเขตจังหวัด ปัตตานี นราธิวาส ยะลา และสตูล พ.ศ.2489 ป.วิ.พ. ม. 27คดีแพ่งเกี่ยวด้วยเรื่องมรดกที่โจทก์จำเลยต่างนับถือศาสนาอิสลามและอยู่ในเขตต์จังหวัดปัตตานี นั้น ตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการใช้กฎหมายอิสลามในเขตจังหวัดปัตตานี ฯ พ.ศ.2489 บัญญัติให้ใช้กฎหมายอิสลามบังคับและในศาลชั้นต้นให้ตะโต๊ะยุติธรรมนั่งพิจารณาพร้อมด้วยผู้พิพากษา แต่ถ้ามีการพิจารณาคดีนั้นไปโดยมิได้มีตะโต๊ะยุติธรรมนั่งพิจารณาร่วมด้วยผู้พิพากษาแล้ว ศาลสูงก็มีอำนาจที่ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาและพิพากษาคดีเสียใหม่ให้ถูกต้องตามกฎหมายไม่จำต้องยกฟ้องโดยให้ไปฟ้องใหม่โจทก์ฟ้องขอให้ห้ามจำเลยมิให้เกี่ยวข้องกับที่ดินพิพาทโดยอ้างว่าเป็นของโจทก์ กับเรียกค่าเสียหายที่จำเลยทำละเมิด จำเลยต่อสู้กรรมสิทธิที่พิพาท ทางพิจารณาได้ความว่า ทรัพย์ที่พิพาทเป็นสินสมรสระหว่างโจทก์กับสามี สามีโจทก์ตาย จึงตกเป็นมรดกแก่โจทก์และนายเจ๊ะแตบุตรโจทก์ซึ่งเป็นสามีจำเลย นายเจ๊ะแตตายจำเลยจึงได้รับมรดกส่วนของนายเจ๊ะแตด้วย คดีนี้โจทก์จำเลยมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตจังหวัดปัตตานีและคู่ความต่างนับถือศาสนาอิสลาม จึงต้องใช้กฎหมายอิสลามบังคับ แต่คดีนี้ตะโต๊ะยุติธรรมไม่ได้นั่งพิจารณาด้วย จึงจะพิจารณาพิพากษาไม่ได้ ให้ยกฟ้องในข้อนี้ แต่ไม่ตัดสิทธิของคู่ความที่จะว่ากล่าวกันใหม่ภายในอายุความ ฯลฯ โจทก์จำเลยต่างอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ยกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นพิจารณาพิพากษาใหม่ตามรูปความ โจทก์ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นพ้องกับศาลล่างทั้งสองว่า กรณีสมควรจะแบ่งทรัพย์รายนี้ให้เสร็จสิ้นกันไป แต่เมื่อคดีนี้โจทก์จำเลยต่างนับถือศาสนา