ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1584/2506

ประเด็นกฎหมาย

การอ้างสิทธิตามกฎหมายลักษณะเบ็ดเสร็จบทที่ 42 ต้องแสดงว่าที่ดินเป็นที่บ้านที่สวนมาก่อนใช้ ป.พ.พ. และการถูกแย่งครอบครองที่ดินมือเปล่าต้องฟ้องคืนภายใน 1

หลักกฎหมาย

ผู้ที่อ้างสิทธิตามกฎหมายลักษณะเบ็ดเสร็จบทที่ 42 ต้องแสดงว่าที่ดินเป็นที่บ้านที่สวนมาก่อนประกาศใช้ ป.พ.พ. มิฉะนั้นต้องบังคับตาม ป.พ.พ. ว่าด้วยที่ดินมือเปล่า และการถูกแย่งการครอบครองที่ดินมือเปล่าต้องฟ้องคืนภายใน 1 ปี ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1375 การร้องเรียนต่อคณะกรรมการไม่ทำให้การครอบครองสะดุดหยุดลง

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ว่าโจทก์มีสิทธิในที่พิพาทดีกว่าจำเลย ห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้อง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ที่พิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า โจทก์ครอบครองตั้งแต่ พ.ศ. 2493 จำเลยถูกแย่งการครอบครองตั้งแต่ พ.ศ. 2495 แต่จำเลยมิได้ฟ้องคดีภายใน 1 ปี เพียงร้องเรียนต่อคณะกรรมการ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1584/2506นางคำแปง ไกรอรพงษ์โจทก์นางบุญมา เมนะชัยจำเลย กฎหมายลักษณะเบ็ดเสร็จ บทที่ 42 ป.พ.พ. ม. 1375ผู้ที่อ้างสิทธิตามกฎหมายลักษณะเบ็ดเสร็จบทที่ 42 จำต้องแสดงให้เห็นว่าที่ดินนั้นเป็นที่บ้านที่สวนตามความหมายในกฎหมายบทนั้น ถ้าไม่มีข้อเท็จจริงให้เห็นได้ว่าเป็นที่บ้านที่สวนมาก่อน ประกาศใช้ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แล้ว ก็จำต้องบังคับตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์อันว่าด้วยที่ดินมือเปล่า การที่จำเลยร้องเรียนต่อคณะกรรมการพิจารณากรณีพิพาทเกี่ยวกับกรรมสิทธิ์ที่ดินว่าโจทก์บุกรุกแย่งการครอบครองที่ดินมือเปล่านั้น ไม่ทำให้การครอบครองของโจทก์สะดุดหยุดลง ฉะนั้น หากจำเลยมิได้ฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองเสียภายใน 1 ปี จำเลยก็ย่อมหมดสิทธิเรียกร้องคืนแล้วโจทก์ฟ้องว่า เมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๓ โจทก์กับนายจำเนียรจับจองโก่นสร้างที่ดินรกร้างว่างเปล่าหนึ่งแปลง เนื้อที่ ๔๗ ไร่ ปลูกต้นผลไม้และบ้านพัก นายจำเนียรตาย โจทก์ครอบครองที่ดินติดต่อมา ๑๐ ปีเศษ แล้ว จึงได้สิทธิครอบครองเมื่อ พ.ศ.๒๕๐๒ จำเลยซึ่งไม่เคยครอบครองที่พิพาทได้ยื่นเรื่องราวต่อเจ้าพนักงานที่ดินขอออกโฉนด โจทก์คัดค้าน เจ้าพนักงานที่ดินสั่งให้โจทก์นำคดีมาฟ้อง จึงขอศาลพิพากษาว่าโจทก์เป็นเจ้าของและมีสิทธิครอบครอง ห้ามจำเลยและบริวารเกี่ยวข้อง จำเลยให้การว่า ที่พิพาทเป็นของจำเลยและสามีตั้งแต่ก่อน พ.ศ.๒๔๖๓ เมื่อ พ.ศ.๒๔๙๕-๒๔๙๖ นายจำเนียรบุกรุกทำลายต้นไม้ที่จำเลยปลูก และสร้างโรงเรือนขึ้น จำเลยห้ามปราม และร้องเรียนต่อคณะกรรมการสำรวจออกโฉนดที่ดิน เมื่อ พ.ศ.๒๔๙๘ ในที่สุดทางราชการสั่งไล่เจ้าพนักงานทุจริตออกจากราชการและสลักหลังใบเหยียบย่ำที่สอดให้นายจำเนียรว่าเป็นใบเหยียบย่ำที่ไม่ชอบจำเลยไม่เค