ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7490/2542วัด โนนสูงโจทก์นาย สมร บุญคง กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 65 ป.วิ.พ. ม. 1 (11), ม. 55 พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 ม. 31, ม. 32ตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2505 มาตรา 31วัดมีฐานะเป็นนิติบุคคลและวัดมีสองอย่าง อย่างหนึ่งคือสำนักสงฆ์ตามมาตรา 32 การสร้างวัดและการตั้งวัดให้เป็นไปตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง และตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 1(พ.ศ. 2504) ซึ่งออกตามความในมาตรา 6 และมาตรา 32 แห่งพระราชบัญญัติดังกล่าวกำหนดวิธีการสร้างวัดและการตั้งวัดไว้ซึ่งเห็นได้ว่าวัดที่จะมีฐานะเป็นนิติบุคคลซึ่งรวมถึงวัดประเภทสำนักสงฆ์ด้วยนั้น หลังจากกรมการศาสนาออกหนังสืออนุญาตให้สร้างวัดแล้ว ยังจะต้องมีการดำเนินการเพื่อขอตั้งเป็นวัดต่อนายอำเภอและผ่านขั้นตอนการพิจารณาการปรึกษา และการรายงานการขอตั้งวัดโดยหน่วยงานราชการต่างๆ ตามลำดับจนเมื่อมหาเถรสมาคมพิจารณาเห็นชอบด้วยแล้วกระทรวงศึกษาธิการจึงจะประกาศตั้งเป็นวัดในราชกิจจานุเบกษาได้ วัดโจทก์แม้จะได้รับอนุญาตให้สร้างวัดแล้วแต่เมื่อยังไม่ได้มีการดำเนินการเพื่อขอตั้งเป็นวัดและยังไม่ได้รับอนุญาตจากทางราชการให้ตั้งวัดตามกฎหมาย ย่อมจะถือว่าขณะยื่นฟ้องโจทก์เป็นวัดประเภทสำนักสงฆ์อันจะทำให้มีฐานะเป็นนิติบุคคลหาได้ไม่ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องโจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นวัดในพระพุทธศาสนาเป็นนิติบุคคลตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์(ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 มีพระภิกษุทวี ฐีตเปโม เป็นผู้รักษาการเจ้าอาวาส มีอำนาจหน้าที่ดำเนินการแทนโจทก์ จำเลยที่ 1 ได้ยกที่ดินโฉนดเลขที่ 11368 ให้โจทก์แล้ว ต่อมาได้จำนองที่ดินดังกล่าวไว้แก่จำเลยที่ 2โดยไม่สุจริต ขอให้พิพากษาว่านิติกรรมจำนองระหว่างจำเลยที่ 1 กับที่ 2เป็นโมฆะ และบังคับให้จำเลยที่ 1 โอนกรร