ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5301/2539

ประเด็นกฎหมาย

การกำหนดค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนเมื่อมีการล่าช้าเป็นเวลานาน และการนำราคาที่ดินส่วนที่เหลือเพิ่มขึ้นมาหักออกจากค่าทดแทน รวมถึงอัตราดอกเบี้ยตามมาตรา 2

หลักกฎหมาย

การกำหนดค่าทดแทนต้องเป็นไปตามมาตรา 21 วรรคหนึ่ง แห่ง พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 โดยคำนึงถึงองค์ประกอบต่างๆ เพื่อความเป็นธรรม หากการดำเนินการล่าช้า ศาลอาจใช้วันที่เริ่มดำเนินการใหม่เป็นฐานในการคำนวณราคา นอกจากนี้ ตามมาตรา 21 วรรคสอง หากที่ดินส่วนที่เหลือมีราคาสูงขึ้นเพราะการเวนคืน

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เฉพาะอัตราดอกเบี้ย ให้เป็นไปตามอัตราสูงสุดของดอกเบี้ยเงินฝากประเภทฝากประจำของธนาคารออมสินในแต่ละช่วงเวลา

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ถูกเวนคืนที่ดินตาม พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดิน พ.ศ.2511 และ พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2516 แต่จำเลยเพิ่งแจ้งราคาค่าทดแทนในปี 2534 ซึ่งล่าช้ากว่า 20 ปี ทำให้โจทก์เสียโอกาส ศาลชั้นต้นจึงกำหนดค่าทดแทนโดยใช้วันที่เริ่มดำเนินการใหม่ (2531) เป็นฐาน และกำหนดราคาตารางวาละ 45,000 บาท โดยเทียบอัตราส่วนราค

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5301/2539บริษัทพูลพิพัฒน์ จำกัดโจทก์กรุงเทพมหานคร กับพวกจำเลย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ม. 33 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 142 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2528 ม. 12, ม. 19 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 26 วรรคสาม พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์ แขวงสีลม เขตบางรัก และแขวงยานนาวา แขวงทุ่งมหาเมฆ แขวงวัดดอน แขวงช่องนนทรี เขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร พ.ศ.2516 ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพ พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืน ในท้องที่ตำบลสุรวงศ์ ตำบลสีลม อำเภอบางรัก และตำบลยานนาวา ตำบลทุ่งมหาเมฆ ตำบลทุ่งวัดดอน ตำบลช่องนนทรี อำเภอยานนาวา จังหวัดพระนคร พ.ศ.2511 ตาม พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์...พ.ศ.2516 มีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์ของรัฐในการสร้างทางและปรับปรุงระบบระบายน้ำสำหรับกรุงเทพมหานคร ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอำนาจหน้าที่ของจำเลยที่ 1 ในการดำเนินกิจการเกี่ยวกับการทำให้มีและการบำรุงรักษาทางบกทางน้ำและทางระบายน้ำตามมาตรา 66 (2) แห่ง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2528 และตามมาตรา 12 ประกอบมาตรา 19ของ พ.ร.บ.นี้ บัญญัติให้จำเลยที่ 1 มีจำเลยที่ 2 เป็นผู้แทนซึ่งมีอำนาจหน้าที่บริหารราชการทั้งปวงของจำเลยที่ 1 ดังนั้นการดำเนินการของจำเลยที่ 2 ในฐานะเจ้าหน้าที่เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ตาม พ.ร.บ.เวนคืนดังกล่าว จึงเป็นการดำเนินกิจการของจำเลยที่ 1 นั่นเอง เมื่อมีข้อโต้แย้งเกิดขึ้นเกี่ยวกับค่าทดแทนที่ดินของโจทก์ที่ถูกเวนคืน โจทก์จึงมีอำนาจฟ้องจำเลยที่ 1 ได้ การเวนคืนที่ดินขอ