ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5776/2539

ประเด็นกฎหมาย

ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับการกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืน ว่าควรใช้ราคาในวันใช้บังคับพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดิน พ.ศ.2511 หรือควรใช้ราคาในปี 2531

หลักกฎหมาย

การกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนต้องเป็นธรรมแก่ผู้ถูกเวนคืน หากการดำเนินการล่าช้าเกินสมควร การใช้ราคาในวันใช้บังคับพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินอาจไม่เป็นธรรมและขัดต่อรัฐธรรมนูญ จึงต้องใช้ราคาในปีที่คณะกรรมการพิจารณากำหนดค่าทดแทนตามหลักเกณฑ์ในมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทร

คำวินิจฉัย

การกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนให้แก่ ส. ต้องพิจารณาจากราคาในปี 2531 ตามหลักเกณฑ์ในมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 และคณะกรรมการมีสิทธิ์นำราคาที่สูงขึ้นของที่ดินที่เหลือจากการเวนคืนมาหักออกจากค่าทดแทนได้

ข้อเท็จจริงสำคัญ

จำเลยที่ 1 และที่ 2 มิได้ดำเนินการชดใช้ค่าทดแทนให้แก่ ส. ในเวลาอันควรหลังจากพระราชบัญญัติเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฯ พ.ศ.2516 ใช้บังคับ โดยเพิ่งแต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อกำหนดค่าทดแทนในปี 2531 และแจ้งราคาค่าทดแทนให้ ส. ทราบเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2534 ทำให้การกำหนดค่าทดแทนล่าช้าเป็นเวลานานเกินสมควร

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

  • มาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทร
  • มาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5776/2539นางสาววินดา คุณะดิลก กับพวกโจทก์ร้อยเอกกฤษฎา อรุณวงษ์ ณ อยุธยา กับพวกจำเลย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ม. 33 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2497 ม. 14 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 21, ม. 36 ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 44 เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพ จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่เวนคืนตาม พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์.....พ.ศ.2516 เพิ่งแจ้งราคาค่าทดแทนที่ดินของ ส.ที่ถูกเวนคืนให้ ส.ทราบเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2534 และได้มีการฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2535 การกำหนดราคาค่าทดแทนเบื้องต้นจึงยังไม่เสร็จเด็ดขาดในวันที่ประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 มีผลใช้บังคับการกำหนดเงินค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนจึงต้องดำเนินการตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 และที่แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ ฉบับที่ 44 ดังนั้น การกำหนดราคาค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนให้แก่ ส.ของคณะกรรมการฯจึงต้องพิจารณากำหนดราคาค่าทดแทนที่ดินที่ถูกเวนคืนตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ใน พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ.2530 มาตรา 21 การเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ของ ส.เป็นการเวนคืนตาม พ.ร.บ.เวนคืนอสังหาริมทรัพย์ในท้องที่แขวงสุรวงศ์และแขวงสีลม เขตบางรัก และแขวงยานนาวา แขวงทุ่งมหาเมฆ แขวงทุ่งวัดดอน และแขวงช่องนนทรี เขตยานนาวากรุงเทพมหานคร พ.ศ.2516 โดยมีการออก พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่ตำบลสุรวงศ์ ตำบลสีลม อำเภอบางรัก และตำบลยานนาวา ตำบลทุ่งมหาเมฆ ตำบลทุ่งวัดดอน ตำบลช