ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9779/2539

ประเด็นกฎหมาย

ปัญหาว่าคำสั่งคณะรัฐมนตรีให้หยุดการทำไม้ชั่วคราวมีผลผูกพันผู้รับสัมปทานตามข้อ 7 หรือไม่ และผู้รับสัมปทานที่บอกเลิกสัมปทานก่อนกำหนดมีสิทธิได้รับเงินประ

หลักกฎหมาย

ตามสัมปทานข้อ 7 ผู้รับสัมปทานต้องอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมาย กฎ และข้อบังคับที่ประกาศใช้ภายหลัง และไม่อาจอ้างข้อกำหนดในสัมปทานเป็นข้อยกเว้นได้ คำสั่งคณะรัฐมนตรีให้หยุดการทำไม้ชั่วคราวถือเป็นกฎหรือข้อบังคับที่มีผลผูกพันผู้รับสัมปทาน นอกจากนี้ ตามสัมปทานข้อ 34 ผู้รับสัมปทานที่ขอเลิกสัมปทานก่อนกำหนดโดยสม

คำวินิจฉัย

คำสั่งคณะรัฐมนตรีให้หยุดการทำไม้ชั่วคราวมีผลผูกพันโจทก์ตามสัมปทานข้อ 7 และโจทก์ไม่มีสิทธิได้รับเงินประกันคืนเมื่อบอกเลิกสัมปทานก่อนกำหนดตามสัมปทานข้อ 34

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นผู้รับสัมปทานทำไม้มีกำหนด 30 ปี คณะรัฐมนตรีมีคำสั่งให้หยุดการทำไม้ชั่วคราวใน 14 จังหวัดภาคใต้ โจทก์แจ้งขอเลิกสัมปทานก่อนครบกำหนด

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 9779/2539บริษัทระนองทำไม้ จำกัดโจทก์กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 368 พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.2518 รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ตามสัมปทานข้อ 7 กำหนดให้สัมปทานอยู่ภายใต้บังคับของกฎหมาย กฎ และข้อบังคับทั้งปวงที่ประกาศใช้บังคับอยู่แล้วในขณะนี้และที่จะได้ประกาศใช้บังคับต่อไปในภายหน้า ผู้รับสัมปทานจะอ้างเอาข้อกำหนดหรือเงื่อนไขใด ๆ ในสัมปทานเป็นข้อยกเว้นมิให้ต้องถูกบังคับตามบทบัญญัติของกฎหมาย กฎหรือข้อบังคับนั้น ๆ หรือจะอ้างเหตุที่ได้รับ หรือจะได้รับโทษตามกฎหมายมาเป็นเหตุไม่ต้องถูกบังคับตามสัมปทานนี้หาได้ไม่ การที่คณะรัฐมนตรีซึ่งเป็นรัฐผู้มีอำนาจให้รัฐมนตรีมีคำสั่งหยุดการทำไม้ชั่วคราวเพื่อปรับปรุงการจัดโครงการทำไม้ การใช้ประโยชน์ที่ดินป่าไม้เพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม ทั้งเป็นคำสั่งที่ใช้รวมกันทุกสัมปทานใน 14 จังหวัดภาคใต้ คำสั่งดังกล่าวถือได้ว่าเป็นกฎและข้อบังคับที่ประกาศใช้บังคับภายหลังมีสัมปทานทำไม้ ย่อมมีผลผูกพันโจทก์มิให้อ้างเอาข้อกำหนดหรือเงื่อนไขใด ๆ มาเป็นข้อยกเว้นมิให้ถูกบังคับตามคำสั่งดังกล่าวตามสัมปทานทำไม้ข้อ 7 ได้ สัมปทานข้อ 34 กำหนดว่า "ถ้าผู้รับสัมปทานประสงค์จะขอเลิกสัมปทานก่อนสิ้นกำหนดระยะเวลาตามข้อ 2 ให้แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ให้สัมปทานทราบว่า ประสงค์จะเลิกสัมปทานตั้งแต่เมื่อใด และผู้รับสัมปทานจะหยุดทำไม้นับแต่วันที่แจ้งก็ได้ แต่ผู้รับสัมปทานยังคงมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามสัมปทานนี้ จนถึงวันที่ผู้ให้สัมปทานกำหนดให้เป็นวันเลิกสัมปทาน แต่ทั้งนี้ต้องไม่เกิน 180 วัน นับแต่วันที่ผู้ให้สัมปทานได้รับหนังสือแจ้งขอเลิกสัมปทาน การเลิกสัมปทานตามวรรค