ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3830/2542

ประเด็นกฎหมาย

การซื้อขายที่ดินโดยผู้ใช้อำนาจปกครองโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้เยาว์และไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ไม่มีผลผูกพันผู้เยาว์ และการครอบครองที่ดินมือเปล่าโดยอาศ

หลักกฎหมาย

การซื้อขายที่ดินของผู้เยาว์โดยผู้ใช้อำนาจปกครองโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้เยาว์และไม่ได้รับอนุญาตจากศาลตาม ป.พ.พ. มาตรา 1574 ไม่มีผลผูกพันผู้เยาว์ แม้จะมีการส่งมอบการครอบครองก็ตาม ผู้ครอบครองที่ดินแทนผู้เยาว์จะยกอายุความขึ้นต่อสู้ไม่ได้จนกว่าจะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือโดยบอกกล่าวไปยังผู้เยาว์ สำหร

คำวินิจฉัย

โจทก์ทั้งสี่มีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาทสี่ในสิบส่วน จำเลยมีสิทธิครอบครองที่ดินพิพาทหกในสิบส่วน

ข้อเท็จจริงสำคัญ

นายเหลื่อมในฐานะบิดาผู้ใช้อำนาจปกครองโจทก์ทั้งสี่ซึ่งเป็นผู้เยาว์ ได้โอนขายที่ดินพิพาทให้แก่นายกว้าง โดยไม่ได้รับความยินยอมจากโจทก์ทั้งสี่และไม่ได้รับอนุญาตจากศาล ต่อมานายเหลื่อมได้มอบการครอบครองที่ดินให้นายกว้างและจำเลยเข้าทำประโยชน์เป็นเวลา 16 ปีเศษ ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินมือเปล่า

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3830/2542นายสุชาติ เกินชัย กับพวกโจทก์นางเฟือง กุศลจำเลย ป.พ.พ. ม. 1378, ม. 1381, ม. 1574 ป.วิ.พ. ม. 142 (2) ป.ที่ดิน ม. 77 พ.ร.บ.ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 ล. ในฐานะส่วนตัวและในฐานะบิดาผู้ใช้อำนาจปกครองโจทก์ทั้งสี่ซึ่งขณะนั้นยังเป็นผู้เยาว์ ได้โอนขายที่ดินพิพาทให้แก่ ก. โดยมิได้รับความยินยอมจากโจทก์ทั้งสี่ และไม่ได้รับอนุญาตจากศาลให้ขายที่ดินพิพาทส่วนของโจทก์ทั้งสี่ ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1574 การซื้อขายที่ดินพิพาทระหว่าง ล. กับ ก. จึงไม่มีผลผูกพันส่วนของโจทก์ทั้งสี่ แม้ ล. ได้มอบการครอบครองที่ดินพิพาทให้ ก. และจำเลยซึ่งเป็นสามีภริยากันเข้าทำประโยชน์ตลอดมาเป็นเวลาถึง 16 ปีเศษ ก็ต้องถือว่า ก. และจำเลยเข้ายึดถือที่ดินพิพาทส่วนของโจทก์ทั้งสี่แทนโจทก์ทั้งสี่ ก. และจำเลยจึงไม่อาจยกเอาระยะเวลาที่ ก. และจำเลยเข้าทำนาในที่ดินพิพาทขึ้นต่อสู้กับโจทก์ทั้งสี่จนกว่าจำเลยกับ ก. จะเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือที่ดินพิพาท โดยบอกกล่าวไปยังโจทก์ทั้งสี่ว่าไม่เจตนาจะยึดถือที่ดินพิพาทแทนโจทก์ทั้งสี่อีกต่อไป แต่ทางพิจารณาไม่ปรากฏข้อเท็จจริงดังกล่าวจำเลยจึงไม่มีสิทธิครอบครองที่ดินส่วนของโจทก์ทั้งสี่ แม้การซื้อขายที่ดินพิพาทระหว่าง ล. กับ ก. จะไม่ผูกพันที่ดินส่วนของโจทก์ทั้งสี่ แต่เมื่อได้ความว่าหลังจากทำสัญญาซื้อขายที่ดินพิพาทแล้ว ล. ยอมให้จำเลยกับ ก. เข้าทำนาในที่ดินพิพาทตลอดมา ประกอบกับที่ดินพิพาทเป็นที่ดินมือเปล่าซึ่งบุคคลมีเพียงสิทธิครอบครอง และอาจโอนการครอบครองให้กันได้ด้วยการส่งมอบทรัพย์สิน ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1378 การที่ ล. มอบที่ดินพิพาทให้จำเลยกับ ก. เข้าทำนาจึงมีผลเป็นการโอนการครอบครองที่ดินพิพาท ส่วนของ ล. ให้แก่จำเลยและ ก. จำเลยและ ก. ย