ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2127/2542

ประเด็นกฎหมาย

การขอออกโฉนดที่ดินของผู้ตกค้างการแจ้งการครอบครองตาม ป.ที่ดิน มาตรา 59 ทวิ และสิทธิของจำเลยในการปฏิเสธการออกโฉนดโดยอ้าง พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตร

หลักกฎหมาย

ผู้ตกค้างการแจ้งการครอบครองที่ดินซึ่งไม่ได้แจ้งการครอบครองตามกำหนดเนื่องจากเหตุสุดวิสัยหรือเหตุอันมิใช่ความผิดของตน แต่ยังคงประสงค์จะได้สิทธิและได้ดำเนินการตามมาตรา 27 ตรี แล้ว ย่อมมีสิทธิขอออกโฉนดเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา 59 ทวิ วรรคหนึ่ง และ พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 มิได้ยกเลิกส

คำวินิจฉัย

จำเลยทั้งสองไม่มีสิทธิปฏิเสธไม่ยอมออกโฉนดในที่ดินพิพาท และต้องออกโฉนดที่ดินให้แก่โจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทจากผู้ขายที่ยังไม่ได้แจ้งการครอบครอง โจทก์ครอบครองทำประโยชน์ต่อเนื่อง เมื่อมีการประกาศเดินสำรวจเพื่อออกโฉนด โจทก์ไม่ได้แจ้งการครอบครองตามมาตรา 27 ตรี เพราะเดินทางไปประกอบอาชีพที่อื่น แต่ได้ไปพบเจ้าหน้าที่เพื่อนำรังวัด แต่เจ้าหน้าที่ให้รอและต่อมาแจ้งว่าหมดโครงการเดินสำรวจแล้ว ต่อม

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.ที่ดิน ม. 27 ตรี
• ม. 59 ทวิ

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2127/2542นางทองปิ่น ป้องขันธ์โจทก์กรมที่ดิน กับพวกจำเลย ป.ที่ดิน ม. 27 ตรี, ม. 59 ทวิ วรรคหนึ่ง พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2518 โจทก์ซื้อที่ดินพิพาทจาก พ. ซึ่ง พ. ยังไม่ได้แจ้งการครอบครองที่ดินพิพาทตามมาตรา 5 แห่ง พ.ร.บ. ให้ใช้ ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 โจทก์เข้าครอบครองทำประโยชน์ในที่ดินพิพาทต่อเนื่องตลอดมา เมื่อมีการประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการเดินสำรวจเพื่อออกโฉนดที่ดิน โจทก์ไม่ได้แจ้งการครอบครองที่ดินพิพาทต่อเจ้าหน้าที่ตาม ป.ที่ดิน มาตรา 27 ตรี เนื่องจากโจทก์เดินทางไปประกอบอาชีพที่อื่น แต่โจทก์ได้ไปพบพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อนำสำรวจรังวัดออกโฉนดที่ดินเมื่อมีการเดินสำรวจแล้ว แต่เจ้าหน้าที่ให้รออยู่ก่อน ครั้นเมื่อไปพบตามกำหนดก็ได้รับแจ้งว่าหมดโครงการเดินสำรวจแล้ว แสดงว่าเหตุขัดข้องซึ่งทำให้ไม่มีการสำรวจรังวัดที่ดินพิพาทตามวันเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ปิดประกาศมิใช่เป็นความผิดของโจทก์ ทั้งโจทก์ได้นำเจ้าพนักงานที่ดินไปทำการรังวัดที่ดินเพื่อออกโฉนดแล้ว ถือได้ว่า โจทก์ยังประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินพิพาทและเป็นผู้ปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรี แห่ง ป.ที่ดิน ซึ่งยังไม่พ้นระยะเวลาตามที่กฎหมายกำหนด ดังนั้น การขอออกโฉนดที่ดินของโจทก์จึงเป็นกรณีผู้ตกค้างการแจ้งการครอบครองสามารถขอออกโฉนดเป็นการเฉพาะรายได้ตาม ป.ที่ดิน มาตรา 59 ทวิ วรรคหนึ่ง พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 ไม่ได้ยกเลิกสิทธิในที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน แต่อย่างใด เมื่อปรากฏว่าโจทก์ดำเนินการขอออกโฉนดที่ดินตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กฎหมายกำหนดโดยจำเลยที่ 2 ได้มีหนังสือแจ้งต่อผู้ว่าราชการจังหวัดว่าที่ดินพิพาทอยู่ในหลักเกณฑ์ที่จะออกโฉนดที่ดินได้