การอุทิศที่ดินให้เป็นทางสาธารณะโดยปริยาย และการโอนสาธารณสมบัติของแผ่นดินโดยการขายทอดตลาด
การที่เจ้าของที่ดินยอมให้ประชาชนใช้ที่ดินเป็นทางสัญจรเป็นเวลาหลายสิบปี ถือเป็นการอุทิศให้เป็นทางสาธารณะโดยปริยาย เมื่อที่ดินตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันตาม ป.พ.พ. มาตรา 1304(2) ย่อมมีผลทันทีโดยไม่ต้องจดทะเบียน และไม่อาจโอนแก่กันได้ แม้โดยการขายทอดตลาดตามมาตรา 13
ที่ดินพิพาทเป็นทางสาธารณะ จำเลยไม่มีสิทธินำแผงเหล็กมาปิดกั้น คำพิพากษาศาลอุทธรณ์ที่ให้ยกคำพิพากษาส่วนที่ว่าทางพิพาทเป็นทางสาธารณะไม่ชอบ ให้พิพากษายืนตามศาลชั้นต้น แต่ปรับค่าทนายความในชั้นอุทธรณ์เป็น 1,500 บาท และในชั้นฎีกา 1,500 บาท
พลตรีเฉลิมจัดสรรที่ดินในโครงการหมู่บ้านชินเขตเพื่อเป็นสวัสดิการ โดยกันพื้นที่เป็นถนนทางเข้าออก ต่อมามีการยื่นคำขออุทิศที่ดินเป็นทางสาธารณะ และประชาชนใช้ที่ดินพิพาทเป็นทางสัญจรนานกว่า 10 ปี โดยไม่มีผู้โต้แย้ง จำเลยซื้อที่ดินพิพาทจากการขายทอดตลาดของศาล
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2970/2543นางรสรินทร์ อุษณรัศมีโจทก์นายถิรพงศ์ นวังคสัตถุศาสน์จำเลย ป.พ.พ. ม. 1304, ม. 1305, ม. 1330 ป.วิ.พ. ม. 150, ตาราง 1 ท้าย ป.วิ.พการที่เจ้าของที่ดินพิพาทคนเดิมแสดงเจตนายกที่ดินพิพาทให้เป็นทางสาธารณประโยชน์และยอมให้ประชาชนทั่วไปใช้ที่ดินพิพาทเป็นทางสัญจรไปมาเป็นเวลาหลายสิบปี ย่อมถือได้ว่ามีเจตนาอุทิศให้ที่ดินพิพาทเป็นทางสาธารณะโดยปริยายมาตั้งแต่ต้นแล้ว เมื่อที่ดินพิพาทตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันตาม ป.พ.พ. มาตรา 1304 (2) ย่อมมีผลทันทีโดยไม่จำต้องจดทะเบียนเป็นทางสาธารณประโยชน์อีก และย่อมไม่สามารถโอนให้แก่กันได้โดยทางนิติกรรม แม้จำเลยจะได้ซื้อที่ดินพิพาทจากการขายทอดตลาดของศาลตาม ป.พ.พ. มาตรา 1330 ก็ตาม จำเลยก็ไม่ได้รับความคุ้มครองตามบทบัญญัติดังกล่าว ที่ดินพิพาทจึงยังคงสภาพเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินเช่นเดิม คดีนี้โจทก์ฟ้องจำเลยซึ่งเป็นกรณีราษฎรฟ้องกันเองขอให้บังคับว่าที่ดินพิพาทเป็นทางสาธารณะ เป็นคดีที่มีคำขอให้ปลดเปลื้องทุกข์อันไม่อาจคำนวณเป็นราคาเงินได้โจทก์ฟ้องและแก้ไขคำฟ้องขอให้พิพากษาว่าทางพิพาทเป็นทางสาธารณะและให้จำเลยรื้อแผงเหล็กออกไป จัดการให้ทางพิพาทใช้ได้ดังเดิม หากจำเลยไม่ปฏิบัติตามให้โจทก์จัดการแทนโดยให้จำเลยเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย จำเลยให้การและแก้ไขคำให้การ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า ทางพิพาทเป็นทางสาธารณะ ให้จำเลยรื้อถอนแผงเหล็กที่ปิดกั้นทางพิพาทออกไป และจัดการให้ใช้ได้เหมือนเดิม กับให้จำเลยใช้ค่าฤชาธรรมเนียมแทนโจทก์ โดยกำหนดค่าทนายความ 5,000 บาท คำขออื่นนอกจากนี้ให้ยก จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้เป็นว่า ให้ยกคำพิพากษาส่วนที่ว่าทางพิพาทเป็นทางสาธารณะ นอกจากที