ตัวแทนผู้ขายทำสัญญาฉบับหลังระบุการชำระราคาที่ดิน โจทก์มีสิทธินำสืบแก้ไขข้อความในเอกสารตาม ม.94 ไหม
การนำสืบข้อตกลงในหนังสือสัญญาฉบับหลังว่ายังไม่ได้ชำระราคาที่ดิน เป็นการนำสืบเพื่อแก้ไขข้อความในเอกสาร ไม่ใช่การเพิ่มตัดทอนข้อความ จึงไม่ต้องห้ามตาม ม.94 และสัญญาตัวแทนมีผลบังคับได้แม้ตัวแทนถึงแก่กรรม
พิพากษายืน ให้จำเลยทำนิติกรรมโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินคืนให้โจทก์ หรือชดใช้เงินตามคำฟ้อง
ตัวแทนผู้ขายทำสัญญาฉบับแรกบอกว่ารับเงินแล้ว แต่ทำสัญญาฉบับหลังบอกว่ายังไม่ได้ชำระ โจทก์ฟ้องว่ายังไม่ชำระและนำสืบสัญญาฉบับหลัง
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1311/2515นายยม รุ่งเรืองโจทก์นางสุรีย์ แหลมสมุทรล. ป.พ.พ. ป.วิ.พ. ม. 94ตัวแทนของผู้ขายได้ทำหนังสือสัญญาซื้อขายที่ดินไว้กับผู้ซื้อฉบับหนึ่ง ระบุว่าผู้ขายได้รับค่าที่ดินแล้ว ต่อมาผู้ซื้อทำหนังสือสัญญาให้ตัวแทนผู้ขายอีกฉบับหนึ่งความว่า ผู้ซื้อยังไม่ได้ชำระค่าที่ดิน จะชำระให้ตามวันซึ่งกำหนดไว้ในหนังสือสัญญาฉบับหลังนี้ ประกอบกับผู้ขายได้ตั้งประเด็นไว้ในคำฟ้องว่า ผู้ซื้อยังไม่ได้ชำระราคาที่ดิน ดังนี้ ผู้ขายมีสิทธิที่จะนำสืบถึงข้อตกลงในหนังสือสัญญาฉบับหลังได้ ไม่ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและพาณิชย์มาตรา 94 สัญญาฉบับหลังดังกล่าวนี้ถือได้ว่าตัวแทนทำในฐานะตัวแทนของผู้ขาย ถึงแม้ต่อมาตัวแทนถึงแก่กรรม ก็ไม่เป็นเหตุให้สัญญาสิ้นสุดลง หนังสือสัญญาฉบับหลังนี้ ไม่มีกฎหมายบังคับว่าต้องทำเป็นหนังสือ หรือจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่โจทก์ฟ้องว่า โจทก์มอบอำนาจให้นายศิริ อินทร์เมือง เป็นตัวแทนขายที่ดินมีโฉนดของโจทก์รวม ๒๐ แปลง ให้กับจำเลย ในราคา ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท วันที่ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๑๑ นายศิริ อินทร์เมือง ได้นำนิติกรรมขายที่ดิน ๒ แปลงนั้นให้จำเลย และพนักงานเจ้าหน้าที่ได้จดทะเบียนใส่ชื่อจำเลยเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์แล้ว แต่จำเลยยังไม่ได้ชำระราคาให้ วันที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๑๑ จำเลยหาหนังสือสัญญาให้นายศิริ อินทร์เมือง ไว้เป็นหลักฐาน มีข้อความว่า จำเลยจะชำระค่าที่ดินให้นายศิริ อินทรเมืองหรือโจทก์ ภายในวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๑๒ ถ้าผิดนัด จำเลยต้องโอนที่ดินคืนทันที ครั้นถึงกำหนด จำเลยผิดนัด ไม่ชำระราคาที่ดิน ขอให้บังคับจำเลยทำนิติกรรมโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินทั้ง ๒๐ แปลงตามฟ้องคืนให้โจทก์ ถ้าไม่ปฏิบัติตามให้ถือคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา แต่ถ้าไม่สามารถโอนก