ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 770/2516

ประเด็นกฎหมาย

ผู้ว่าฯ มีอำนาจฟ้องขับไล่ผู้บุกรุกที่ดินสาธารณสมบัติฯ โดยไม่ต้องบัญญัติชัดหรือไม่ และปลัดฯ รักษาราชการแทนมีอำนาจฟ้องได้หรือไม่

หลักกฎหมาย

อำนาจหน้าที่คุ้มครองดูแลรักษาสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ย่อมรวมถึงอำนาจดำเนินคดีฟ้องร้องผู้บุกรุกโดยปริยาย โดยกฎหมายไม่จำเป็นต้องบัญญัติไว้โดยเฉพาะเจาะจง หากขาดอำนาจนี้การปฏิบัติหน้าที่จะลุล่วงไม่ได้

คำวินิจฉัย

พิพากษายืน ให้ขับไล่จำเลยออกจากที่ดินพิพาทและรื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ปลัดจังหวัดรักษาราชการแทนผู้ว่าฯ ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากที่ดินที่ประกาศสงวนหวงห้ามเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน โดยจำเลยโต้แย้งว่าไม่มีอำนาจฟ้องและที่ดินไม่ใช่สาธารณสมบัติ

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 770/2516จังหวัดนครสวรรค์ โดยนายเลิศหงษ์ภักดีปลัดจังหวัดรักษาราชการแทนผู้ว่าราชการจังหวัดนครสวรรค์โจทก์นางชื่น ศรีเมืองจำเลยนายเรศ กรมโนนทัยจำเลยร่วม ป.พ.พ. ม. 1304, ม. 1305, ม. 1306 ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 142 (5), ม. 249 ป.ที่ดิน ม. 8 พ.ร.บ.ว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ.2495 ม. 36, ม. 37 แก้ไขเพิ่ม, ม. 4 พ.ศ. 249จังหวัดโดยปลัดจังหวัดรักษาราชการแทนผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นโจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยออกจากสาธารณะสมบัติของแผ่นดินโดยอ้างว่ามีอำนาจหน้าที่คุ้มครองดูแลรักษาสาธารณสมบัติของแผ่นดินตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ.2495มาตรา 37(7) แต่ขณะฟ้อง มาตรา 37 นั้นได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน(ฉบับที่ 3)พ.ศ.2499 และ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2499 เปลี่ยนแปลงอำนาจหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินของผู้ว่าราชการจังหวัดหลายประการแต่ไม่มีประเด็นว่ากล่าวกันมาในศาลล่าง ทั้งคู่ความก็มิได้ยกขึ้นเป็นข้อฎีกา แม้จะเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนเมื่อศาลฎีกาไม่เห็นสมควร ก็ไม่หยิบยกขึ้นวินิจฉัย ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ.2495มาตรา 37(7) ซึ่งบัญญัติให้ผู้ว่าราชการจังหวัดมีอำนาจหน้าที่คุ้มครองดูแลรักษาสาธารณสมบัติของแผ่นดินนั้นผู้ว่าราชการจังหวัดย่อมมีอำนาจดำเนินคดีฟ้องร้องผู้บุกรุกหรือไม่มีสิทธิอยู่ในสาธารณสมบัติของแผ่นดินให้ออกไปได้ โดยกฎหมายหาจำต้องบัญญัติไว้โดยเฉพาะเจาะจงไม่อำนาจเช่นว่านี้เป็นอำนาจหน้าที่บริหารราชการแผ่นดินเมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดไม่อาจปฏิบัติราชการได้ ย่อมตกเป็นอำนาจหน้าที่ของปลัดจังห