ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2960/2517

ประเด็นกฎหมาย

คนต่างด้าวได้สิทธิครอบครองที่ดินโดยไม่ได้รับอนุญาตตาม ม.86 ผิดกฎหมาย สัญญาซื้อขายจึงโมฆะ ไม่มีอำนาจฟ้องขับไล่

หลักกฎหมาย

การได้มาซึ่งสิทธิครอบครองที่ดินของคนต่างด้าวต้องได้รับอนุญาตตาม ม.86 หากไม่ได้รับอนุญาต สัญญาโอนสิทธิเป็นโมฆะตาม ม.113 ผู้ฟ้องจึงไม่มีสิทธิครอบครองและไม่มีอำนาจฟ้อง

คำวินิจฉัย

พิพากษากลับให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น คือยกฟ้องโจทก์

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นคนต่างด้าวซื้อที่ดินมือเปล่าจากจำเลยและเช่ากลับ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรีตาม ม.86 ประมวลกฎหมายที่ดิน

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.ที่ดิน ม. 86
• ม. 111
• ป.วิ.พ. ม. 55
• ป.พ.พ. ม. 113
• ม. 537
• ม. 1367

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2960/2517นายบ้วนชุน แซ่อึ้งโจทก์นายสุพาน บัวทองคำจำเลย ป.ที่ดิน ม. 86, ม. 111 กฎกระทรวง ฉบับที่ 8 (พ.ศ.2497) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 พ.ร.บ.ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2497 ม. 2 ป.พ.พ. ม. 113, ม. 537, ม. 1367 ป.วิ.พ. ม. 55การได้มาซึ่งที่ดิน แม้จะเป็นเพียงสิทธิครอบครองในฐานะเจ้าของก็ต้องตกอยู่ในบังคับของประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 86 ด้วย เมื่อโจทก์ (ซึ่งเป็นคนต่างด้าว) มิได้ยื่นคำขออนุญาตให้ได้มาซึ่งที่พิพาทต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 8 (พ.ศ.2497) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน ข้อ 2 และไม่ได้รับอนุญาตจากรัฐมนตรี ตามความในมาตรา 86 แห่งประมวลกฎหมายที่ดินแม้โจทก์จำเลยได้ทำสัญญาซื้อขายและส่งมอบการครอบครองที่ดินต่อกันสัญญาดังกล่าวก็เป็นสัญญาที่มีวัตถุประสงค์เป็นการโอนสิทธิครอบครองให้คนต่างด้าว อันเป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย ขัดต่อประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 86 และ 111 ตกเป็นโมฆะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 113 โจทก์จึงอ้างว่ามีสิทธิครอบครองอย่างเจ้าของไม่ได้ โจทก์อ้างความเป็นเจ้าของสิทธิครอบครอง จึงมีอำนาจให้เช่าที่พิพาท ไม่ได้อ้างสิทธิอย่างอื่น จำเลยต่อสู้ว่าที่พิพาทไม่ใช่ของโจทก์ เมื่อวินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิครอบครองที่พิพาทแล้วโจทก์ก็ไม่มีอำนาจฟ้องขับไล่และให้จำเลยเช่าที่พิพาทกับเรียกค่าเช่าที่ค้างจากจำเลยได้โจทก์ฟ้องว่า โจทก์มีสิทธิครอบครองที่ดินมือเปล่า ๕๐ ไร่ โดยซื้อมาจากจำเลยและจำเลยได้ส่งมอบที่ดินให้โจทก์ครอบครองทันทีเมื่อขายแล้วจำเลยได้เช่าที่ดินนี้จากโจทก์ตกลงค่าเช่าเป็นข้าวโพด ต่อมาจำเลยผิดนัดไม่ชำระค่าเช่าให้โจทก์รวม ๓ ปี โจทก์ทวงถามและบอกเล