ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3103/2533

ประเด็นกฎหมาย

อำนาจฟ้องห้างหุ้นส่วนจำกัดเมื่อหุ้นส่วนผู้จัดการล้มละลาย และอายุความรับผิดของหุ้นส่วนผู้จัดการที่ลาออก

หลักกฎหมาย

เมื่อหุ้นส่วนผู้จัดการล้มละลาย ห้างต้องเลิกและชำระบัญชี หุ้นส่วนผู้จัดการมีอำนาจแก้ต่างในนามห้างได้ เจ้าพนักงานประเมินจึงฟ้องห้างได้ ส่วนหุ้นส่วนผู้จัดการที่ลาออกยังรับผิดในหนี้ที่เกิดขึ้นขณะเป็นหุ้นส่วน หากฟ้องก่อนครบ 2 ปีนับแต่วันลาออก

คำวินิจฉัย

พิพากษายืนให้จำเลยทั้งสามเป็นบุคคลล้มละลาย

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ห้างหุ้นส่วนจำกัดมีหนี้ภาษีเกิน 5 แสนบาท เจ้าพนักงานประเมินประเมินภาษีเองเพราะไม่ส่งเอกสาร หุ้นส่วนผู้จัดการคนเก่าลาออกก่อนฟ้อง 2 ปี แต่ฟ้องก่อนครบอายุความ 2 ปีนับแต่วันลาออก

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3103/2533กรมสรรพากรโจทก์ห้างหุ้นส่วนจำกัดนิวคิงส์เฮพเว่นไนท์คลับ กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 1055 (5), ม. 1068, ม. 1080 วรรคหนึ่ง, ม. 1249, ม. 1251, ม. 1259 (1) ป.วิ.พ. ม. 55, ม. 249 ป.รัษฎากร , ม. 71 (1), ม. 87, ม. 87 ทวิ, ม. 88 พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 อำนาจฟ้องเป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชนแม้จำเลยจะมิได้ว่ากล่าวกันมาแต่ศาลชั้นต้น ศาลฎีกาเห็นสมควรวินิจฉัยให้ เมื่อจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการล้มละลาย ห้างจำเลยที่ 1 ต้องเลิกกันและต้องมีการชำระบัญชี ซึ่งห้างยังคงตั้งอยู่ตราบเท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชี โดยจำเลยที่ 2 ในฐานะหุ้นส่วนผู้จัดการย่อมเป็นผู้ชำระบัญชีตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1249 1251 และมีอำนาจแก้ต่างว่าต่าง ในนามห้างได้ตาม มาตรา 1259(1) โจทก์จึงฟ้องจำเลยที่ 1 โดยจำเลยที่ 2 หุ้นส่วนผู้จัดการให้รับผิดในหนี้ภาษีอากรได้ จำเลยที่ 3 เคยเป็นหุ้นส่วนผู้จัดการของจำเลยที่ 1 ตั้งแต่วันที่ 13 กรกฎาคม 2514 ถึง วันที่ 7 กันยายน 2526 โจทก์ฟ้องคดีนี้เมื่อวันที่ 6 กันยายน 2528 ก่อนครบกำหนด 2 ปี นับแต่จำเลยที่ 3 ออกจากหุ้นส่วนผู้จัดการจำเลยที่ 3 จึงยังคงต้องรับผิดในหนี้ของห้างอยู่ ตามนัยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 10681080 วรรคหนึ่ง จำเลยที่ 1 ยื่นแบบแสดงรายการการค้าไม่ครบถ้วน ส่วนที่ยื่นไว้ก็ปรากฏว่าแสดงรายการการค้าต่ำกว่ากำหนดรายรับขั้นต่ำตามที่กองภาษีการค้ากำหนดไว้เจ้าหน้าที่ของโจทก์จึงมีหมายเรียกจำเลยที่ 1 ให้มาไต่สวนกับให้ส่งมอบเอกสารที่ได้ดำเนินกิจการมาให้ตรวจสอบ แต่จำเลยที่ 1 ไม่ไปให้ไต่สวนและไม่ส่งเอกสารเจ้าพนักงานประเมินจึงทำการตรวจสอบและทำรายงานการตรวจสอบภาษีการค้าและภาษีบำรุงเทศบาลตั