ฎีกาที่ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8224/2540

ประเด็นกฎหมาย

โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องเพิกถอนการเวนคืนที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง เนื่องจากเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมาย

หลักกฎหมาย

การกระทำของฝ่ายปกครองที่มีกฎหมายให้อำนาจและดำเนินการภายในกรอบที่รัฐธรรมนูญและกฎหมายกำหนด ย่อมชอบด้วยกฎหมาย โจทก์ซึ่งเป็นเอกชนไม่มีอำนาจฟ้องเพิกถอนการกระทำดังกล่าว

คำวินิจฉัย

ศาลฎีกาพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่พิพากษายกฟ้องโจทก์ เนื่องจากโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสี่ให้เพิกถอนการกำหนดแนวเขตเวนคืนและห้ามเข้าครอบครองที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง

ข้อเท็จจริงสำคัญ

โจทก์เป็นเจ้าของที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ถูกเวนคืนตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินฯ พ.ศ. 2533 เพื่อสร้างทางพิเศษสายรามอินทรา-อาจณรงค์ ซึ่งเป็นกิจการสาธารณูปโภค โดยคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติและมีประกาศเร่งด่วนให้เข้าครอบครอง

กฎหมายที่เกี่ยวข้อง

  • ป.พ.พ. ม. 420
  • มาตรา 30 แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์พ.ศ.

เนื้อหาคำพิพากษา (บางส่วน)

ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8224/2540นาง สุมิตรา จินดาโชติโจทก์การ ทาง พิเศษ แห่งประเทศ ไทย กับพวกจำเลย รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ม. 33 ป.พ.พ. ม. 420 พ.ร.บ.ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ.2530 ม. 5, ม. 6 ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 290 ข้อ 1 พ.ร.ฎ.กำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่เขตลาดพร้าว พ.ศ. 2533 การกระทำของฝ่ายจำเลยซึ่งเป็นฝ่ายปกครอง แม้มีผลกระทบกระเทือนต่อสิทธิ เสรีภาพ หรือประโยชน์อันชอบธรรมของโจทก์ซึ่งเป็นเอกชน แต่เมื่อเป็นการกระทำที่มีกฎหมายให้อำนาจให้กระทำได้ และได้กระทำการดังกล่าวภายในกรอบที่ รัฐธรรมนูญและกฎหมายได้กำหนดไว้ จำเลยย่อมมีอำนาจกระทำได้ โดยชอบ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยทั้งสี่ให้เพิกถอน การกระทำดังกล่าวของจำเลยได้ ขณะเกิดเหตุ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2521 มาตรา 33 วรรคสาม บัญญัติว่าการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์จะกระทำมิได้ เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายเฉพาะเพื่อการอันเป็นสาธารณูปโภคหรือการอันจำเป็นในการป้องกันประเทศ หรือการได้มาซึ่งทรัพยากรธรรมชาติ หรือเพื่อการผังเมือง หรือเพื่อการพัฒนาการเกษตร หรือการอุตสาหกรรม หรือเพื่อการปฏิรูปที่ดิน หรือเพื่อประโยชน์สาธารณะอย่างอื่น และต้องชดใช้ค่าทดแทนภายในเวลาอันควรแก่เจ้าของตลอดจนผู้ทรงสิทธิ บรรดาที่ได้รับความเสียหายในการเวนคืนนั้น ทั้งนี้ตาม ที่ระบุไว้ในกฎหมาย และมีพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2530 ใช้บังคับมาตรา 5 บัญญัติให้รัฐเมื่อมีความจำเป็นที่จะต้องได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์เพื่อกิจการใด ๆ อันจำเป็นเพื่อการอันเป็นสาธารณูปโภคหรือการอันจำเป็นในการป้องกันประเทศหรือการได้มาซึ่งทรัพยากรธรรมชาติหรือเพื่อการผ