บันทึกเอกสารหมาย ล.3 เป็นสัญญาจะซื้อจะขายที่พิพาทระหว่างโจทก์และจำเลยทั้งสองหรือไม่
การทำสัญญาจะซื้อจะขายต้องเกิดจากความสมัครใจของคู่สัญญาที่มุ่งหมายให้เกิดความผูกพันทางกฎหมาย หากเป็นการกระทำตามที่กฎหมายบังคับ เช่น การเสนอขายให้ผู้เช่าก่อนตามพระราชบัญญัติควบคุมการเช่านา พ.ศ. 2517 มาตรา 41 โดยไม่มีเจตนาผูกพัน ย่อมไม่เป็นสัญญาจะซื้อจะขาย
บันทึกหมาย ล.3 ไม่ใช่สัญญาจะซื้อจะขายที่พิพาทระหว่างโจทก์และจำเลยทั้งสองที่โจทก์จะนำมาฟ้องร้องบังคับจำเลยได้ พิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ที่พิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์
โจทก์ฟ้องว่าจำเลยทำสัญญาจะขายที่ดินพิพาทให้โจทก์ แต่บันทึกหมาย ล.3 ที่ทำขึ้นระหว่างจำเลยกับผู้เช่านา โดยมีปลัดอำเภอเป็นผู้ทำ ระบุว่าเป็นเรื่องแจ้งการขายที่ดินให้ผู้เช่าก่อน จำเลยลงชื่อในฐานะผู้ให้เช่า โจทก์มิได้ลงชื่อในแผ่นที่ 1-2 และแผ่นที่ 3-5 มีแต่ผู้เช่าลงชื่อฝ่ายเดียว แผ่นที่ 6-7 เป็นบันทึกเปรี
ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมายคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2505/2527นายพงษ์ เหล่าวรวิทย์โจทก์หม่อมหลวงศรีสรรพ์ สิงหเสนี กับพวกจำเลย ป.พ.พ. ม. 10, ม. 11, ม. 112, ม. 366, ม. 368, ม. 456 วรรคสอง ป.วิ.พ. ม. 183 พ.ร.บ.ควบคุมการเช่านา พ.ศ.2517 ก่อนวันทำบันทึกเอกสารหมาย ล.3 แม้ฝ่ายโจทก์จะต้องการให้ จำเลยทำสัญญาจะซื้อจะขายที่พิพาทให้โจทก์ แต่จำเลยก็มิได้สมัครใจที่จะทำสัญญาจะซื้อจะขายที่พิพาทขึ้นให้เป็นการผูกพันระหว่างโจทก์จำเลย ส่วนบันทึกหมายล.3 รวม 7 แผ่น ศ. ปลัดอำเภอทำขึ้นระหว่างจำเลยซึ่งเป็นเจ้าของนากับล.และพวกซึ่งเป็นผู้เช่านาและผู้ปลูกบ้านอาศัยอยู่ในที่พิพาท ในแผ่นที่ 1 และที่ 2 ระบุข้อความว่าเป็น เรื่องแจ้งการขายที่ดินโดยจำเลยซึ่งเป็นเจ้าของที่นาจะทำการขายให้โจทก์หรือนิติบุคคลอื่นใดที่โจทก์เป็นกรรมการหรือผู้ถือหุ้น แต่ที่ดินแปลงนี้จำเลยได้ให้ผู้มีชื่อรวม 11 รายเช่าและปลูกบ้านอยู่อาศัย จำเลยมีความประสงค์จะขายที่นาแปลงดังกล่าวในราคา 2,688,000 บาทโดยชำระเงินงวดเดียวในวันโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดิน จึงขอเสนอขาย ให้ผู้เช่ามาก่อน จำเลยกับผู้เช่านารวม 8 รายได้ลงชื่อไว้ในบันทึกแผ่นที่ 2 นี้ ส่วนโจทก์มิได้ลงชื่อไว้ แผ่นที่ 3 ถึงที่ 5 เป็นบันทึกเกี่ยวกับ ความยินยอมของผู้เช่านาที่ยินยอมให้จำเลยขายที่พิพาทให้โจทก์ และผู้เช่านาทั้งหมดขอเลิกการเช่านาโดยมีเงื่อนไขว่าผู้เช่าขอที่นาจากโจทก์ผู้ซื้อคนละ 1 ไร่ ผู้เช่าและผู้ปลูกบ้านขอค่ารื้อถอน และผู้เช่านาทั้งหมดไม่มีความต้องการจะซื้อที่นาแปลงดังกล่าว โดยมีผู้เช่านาทั้งหมดลงชื่อไว้ฝ่ายเดียวในแผ่นที่ 4 และแผ่นที่ 5 ส่วนโจทก์และจำเลยมิได้ลงชื่อไว้ สำหรับแผ่นที่ 6 เป็นบันทึกเปรียบเทียบของนายอำเภอว่าผู้เช่านาและผู้อาศัยยินดีเลิกการเช่าและรื้อถอนบ้านอ